POLİTİKA YEREL YÖNETİMLER GÜNCEL SPOR KÜLTÜR-SANAT DÜNYADAN EKONOMİ TÜMÜ
Aşılananların sayısı 1 milyonu geçti!
Aşılananların sayısı 1 milyonu geçti!
Muz ticareti yapan 17 firmaya soruşturma!
Muz ticareti yapan 17 firmaya soruşturma!
Ekonomistler politika faizinde değişim beklemiyor
Ekonomistler politika faizinde değişim beklemiyor
Doğal gaz tüketiminde rekor tazelendi!
Doğal gaz tüketiminde rekor tazelendi!
19 Ekim 2020 Pazartesi - 08:41

Harvardlı Türk profesör aşı için tarih verdi

Son dönemde bilimin covidize ve politize olduğunu söyleyen Harvard Üniversitesi’nden Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil, "Çok sayıda aşı programı dünyanın pek çok yerinde hızla ilerliyor ve insan testleri son aşamalarında. Bu aşılardan birçoğu başarılı olacak, ben bu konuda çok iyimserim. Önümüzdeki 6 ay içerisinde önemli ve somut gelişmeler olacağını düşünüyorum. Ancak bizim için daha büyük bir tehlike var, o da iklim krizi. İklim krizi corona virüsü mumla aratabilir" diye konuştu.

Harvardlı Türk profesör aşı için tarih verdi

Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil'in çalışmalarını tüm dünya yakından takip ediyor. Harvard Üniversitesi profesörü, genetik ve metabolizma uzmanı. Aynı zamanda Harvard Üniversitesi Sabri Ülker Metabolik Araştırma Merkezi’nin direktörü.

Hürriyet gazetesinden Elif Ergu, Prof. Hotamışlıgil ile yaptığı röportajı sayfasına taşıdı. İşte o sohbetten ona çıkanlar...

Salgın her ülkede atakta. Bizi daha kötü bir tablo mu bekliyor?

Dünyada birkaç ülke dışında salgın maalesef kontrol edilememiş durumda. Haziran sonrası açılmalar ile tekrar yükselişler başladı ve son dönemde birçok ülkede salgın kontrolden çıkmış durumda. Amerika’da da birçok eyalette hastalık artıyor. Can kaybının 5’te birinden fazlası Amerika’da. Kış aylarının geldiği bölgelerde bu daha da ciddi bir tabloya dönüşebilir.  

Aşı 8 milyar kişiye ulaşabilecek mi?

Aşının ne zaman elde olacağı sorusunu kimin için ne zaman elde olacak diye düşünmek lazım. Bir Kuzey Avrupa ülkesinde veya Amerika’da, yüksek risk grubunda sağlık hizmetine kolay erişen ve sosyo-ekonomik düzeyi yüksek gruptaysanız bu aşı size daha hızlı ulaşacak. Düşük gelirli bir ülkedeyseniz ve düşük ekonomik dilimde iseniz o aşı size daha geç gelecek. Birinci grupta insana 2021 yılında diğer gruplara 2023 yılında ulaşabilir. Bu eşitsizliği önlemek için de çalışılıyor ve pek çok organizasyon ortak çalışmalar ile alışılmışın dışında çözümler üretme çabasında.

SOMUT GELİŞİMELER OLACAK

Olumlu bir şeyler söyleyebilmek mümkün mü?

Olumlu gelişmeler de var. Birincisi hem virüs hem de hastalık tablosu ile ilgili çok önemli bilgi ve deneyim birikimi gerçekleşmiş durumda. İkincisi bu virüsün pek çok karakteristiği şimdiye dek görülmemiş bir hızda çözüldü ve çözülüyor. Akıl almaz bir çalışma yoğunluğu var ve her gün yeni bilgiler ortaya çıkıyor. Ben bu alanda önümüzdeki 6 ay içerisinde önemli ve somut gelişmeler olacağını düşünüyorum. Üçüncüsü, çok sayıda aşı programı dünyanın pek çok yerinde hızla ilerliyor ve insan testleri son aşamalarında.   

İklim krizi tehdidi var. Bunu engelleyecek son kuşağız. Şu salgında ‘politik’ kararlar alanlar iklim krizi için önlem alabilecek mi?

İklim değişikliğinin şu an mücadele ettiğimiz salgını mumla aratacak boyutta sorunlar ile geldiğini düşünürsek, bu konulardaki tavrın belki daha öncelik haline geleceğini düşleyebiliriz. Bilim bize bir bilgi veriyor ve bu bilgiyi kullanmalıyız. Biraz önce sıralıyordum, üçüncü konu bilim ve yetkinlik. Bilimsel verilerin kullanıldığı ve yetkinliğe dayalı sistemlerle kullanılmadığı sistemler arasında büyük fark var. Gelecekte bu fark daha da büyüyecek. Ben ilaç dünyasının da önümüzdeki 10-15 sene içerisinde tamamen dönüşüme uğrayacağını düşünüyorum. Hem ilaç geliştirme yöntemleri hem de ihtiyaç sahiplerine ulaşımı açısından. Yepyeni yaklaşım biçimleri var. Burada bilimsel değişim ve gelişmeler ile büyük kas gücüne sahip şirketlerle yaratıcı küçük şirketler arasındaki dinamikler değişecek. Uluslararası etkileşim ve bilimsel işbirlikleri çok ön planlara gelecek ve paradigma değişecek. Ben bu rüzgarın bizim ülkemiz içinde önemli fırsatlar taşıdığına inanıyorum. Benim görüşüm, hem bugünün ‘yeni normal’ olması hem de yarının ‘eski normale dönüş’ olması çok olumsuz ve sürdürülemez çıkarımlar.

BAŞARILI OLMA İHTİMALİ ZAYIF

Sürü bağışıklığını savunanlar var. Sizin düşünceniz ne?

Ben buna hem bir hekim hem de bilim insanı olarak olumlu bakamıyorum. Bu hem insani açıdan kabulü mümkün olmadığından hem de bilimsel açıdan başarılı olma olasılığı çok zayıf olduğundan. Dolayısı ile bu tedbirlere mümkün olduğu kadar devam etmemiz, biraz daha fedakarlığa katlanmamız gerekiyor. Aksi halde daha ağır önlemlere geri dönmek ve dolayısı ile daha ağır ekonomik problemler ile karşılaşmamız söz konusu. Dünya ekonomik hacminin önemli bir miktarı kaybedildi, bunun da daha fazla devamı ve zorlanması çok güç. Dolayısıyla bunun bir sınırı var. 

HAYATIMDA İLK KEZ GÖRDÜM

Bazı kesimler komplo teorilerine inanıyor...

Bu dönemde tüm devletlerin, bilim dünyasının ve sağlık çalışanlarının üzerinde inanılmaz bir baskı var. Halk haklı olarak çare ve çözüm bekliyor. Ben hayatımda ilk defa klinik çalışma süreçlerinin ortasında sonuçların açıklandığına ve hemen promosyonuna başlandığına şahit oldum. Bu da bilimle yönetim arasında çatışmaya yol açıyor. Hata yapılma ihtimali artıyor. Beklentileri yanlış yönlendirebiliyor. Güveni sarsıyor. Bugün Amerika’daki nüfusun büyük bir bölümü onay sürecine politik müdahale olduğunu düşünerek güvenmiyor, bu ilaçları ve aşıları kullanmakta tereddütlü olduklarını söylüyorlar.  Okulumuzun eski dekanı olan çok kıymetli bir immünoloji profesörü Barry Bloom, “Bir aşının en önemli içeriği güvendir” diyerek bunu çok güzel ifade eden bir tanım kullanmıştı.

BU SALGIN İLK OLMAYACAK

‘Pandemiler Çağı’ yorumları yapılıyor. Daha zor günlerin geleceğiyle ilgili düşünceniz nedir?

Doğru. Ne bu son salgın ne de başka bir küresel problem olacak. Bu dönem bizi bu duruma düşüren sistem arızalarını görmemize vesile oldu. Dolayısı ile değişimin geleceğini ve buna yeni normal derken buradan eski normale dönmeyeceğimizi umuyorum. Dönmemeliyiz. Birkaç nokta üzerinde durabiliriz. Birincisi eşitsizlik sorunu. Dünyada etkilenen ve ağır olarak bu salgından tahribat gören kesimler sosyo-ekonomik olarak düşük kesimler, ayrımcılığa maruz kalan kesimler. Bu gelir ve fırsat eşitsizliği sisteminde önemli reformlara talep olacağını düşünüyorum. İkincisi şu anda başımızda olmayan ama geleceğini bildiğimiz sorunlara hazırlık.

LİDERLİK YOKLUĞUNDA ÖLÜM

Birçok ülkede ülke başkanları, yönetim bilim insanlarını dinlemedi.

Bilim ve siyaset ilişkisinin bir parçası olarak düşünülebilir. Bilimsel yetkinlik ile siyasi sistem arasında oluşan uçurum ve polarize olmuş durumda. Bunun en dramatik örneği Amerika’da karşımıza çıktı ve şu andaki kötü tablonun oluşmasında önemli etken oldu. Örneğin bana çok çarpıcı gelen “New England Journal of Medicine” isminde, merkezide Boston’da laboratuvarımızın hemen yanında olan, 1800’lede kurulmuş, dünyanın en saygın klinik bilim dergisinin tarihinde ilk kez “Liderlik yokluğunda ölüm” başlıklı politik bir yayın yapması oldu. Bunu Lancet, Science, Nature gibi bilimsel dergiler takip etti ve bilimden uzaklaşmanın nasıl bir tehlikeye yol açtığını anlattılar ve endişelerini paylaşmak durumunda kaldılar. Meselelere hep bilimin gözlüğüyle ve verilere dayalı olarak bakılması gerektiğini düşünüyorum.

TAM KAPASİTEYE DÖNEMEDİK

Salgın sizi nasıl etkiledi?

Birinci aşamada kişisel olarak bizim de hayatımız alt üst oldu. Laboratuvarımızın çalışmaları sekteye uğradı. Boston’da ilk dönemde biz çok şiddetli bir durumla karşılaştık. Süper yayılma denilen bir noktadaydık. Massachusetts içinde 70’den fazla üniversite barındıran biyoteknoloji açışından çok zengin bir bölge. İlk dalga çok büyüktü ama büyük bir hasar olmadan kontrol altına alındı. Laboratuvarımız 25 yıllık. Salgın başında ilk kez kapılarını kapattı. Daha sonra hızla tedbirlerinizi alıp çalışmaya devam ettik. Ancak hala tam kapasitemize dönebilmiş değiliz.

BİLİM COVİDİZE VE POLİTİZE OLDU!

Salgın bilim insanlarına ne öğretiyor?

Karmaşık bir tablo olduğunu söyleyebilirim. Heyecan verici olan bilimin koronavirüse yönelik çalışmalarının çok büyük bir yoğunluk kazanması. Çalışmalar dünyanın her yerindeki bilim insanları ve kurumlar arası işbirlikleri ve dayanışmalarla devam ediyor. Birçok ilaç şirketi, kamu kurumları ve akademi ilk defa bu hacimde bir araya geldi. Aşı çıkarsa ilk kez dünya tarihinde bu kadar hızlı bir aşı hayata geçecek. Koronavirüse hem endüstriden, hem devletlerden, hem de vakıf ve kişilerden muazzam bir kaynak akışı gerçekleşti. Bunlar olumlu. Ancak bu kadar büyük finansman gücü zihin gücü ve yoğun faaliyet salgına kayınca bunun istenmeyen bazı sonuçları da var. Koronavirüs dışı çalışmaların icraatı ve finansmanı, hatta neşriyatı bile zorlaştı. Özetle, bilim ‘covidize’ oldu. İkinci konu salgın daha önce karşılaştığımız sağlık sorunlarından çok farklı bir boyutta ve ileri derecede ‘politize’ oldu.

 
Dünyada virüsten iyileşenlerin sayısı 30 milyonu geçti
 
KKTC'de cumhurbaşkanlığı seçimini Ersin Tatar kazandı
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Dünyada virüsten iyileşenlerin sayısı 30 milyonu geçti
Dünya genelinde yeni tip corona virüse (Covid-19) yakalandıktan sonra ...
Bakan Koca son 24 saatin verilerini açıkladı
18 Ekim 2020 günlük corona virüs tablosu açıklandı. Türkiye'de son 24 ...
Grip mi korona mı? İki hastalık nasıl ayırt edilir?
Soğuk kış ayları yaklaşıyor... Covid-19 ile mevsimsel grip aynı anda görülecek. ...
 
65 ilaç daha geri ödeme listesine alındı
SGK internet sitesinde yayımlanan yeni düzenlemeyle 65 ilaç daha geri ödeme listesine alındı.
''Sahte parfüm kıyafetlere bile zarar veriyor''
Dermotoloji Uzmanı Prof. Dr. Neslihan Şendur, piyasa değeri binlerce lirayı ...
"4 sendrom birleşince Covid-19 aylarca atlatılamıyor"
Corona virüs ile ilgili yapılan yeni bir araştırma uzun süren corona virüsün, ...
 
Bakan Koca son 24 saatin verilerini açıkladı
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca 23 Haziran 2020 günlük corona virüs tablosunu ...
DSÖ: Covid-19 tedavisinde tek etkili ilaç 'Deksametazon'
DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, yeni tip corona virüs ...
Rahmi Koç'un corona virüs testi pozitif çıktı
Koç Holding A.Ş. Şeref Başkanı ve Yönetim Kurulu üyesi Rahmi Koç’un yeni ...
 
RÖPORTAJLAR
ÇOK OKUNANLAR
FACEBOOK'TA GERÇEK İZMİR
TWITTER'DA GERÇEK İZMİR
YAZARLAR
Fikret İlkiz
AYM kararından sonra başka sorular
Sercan Avcı
Kura sonrası...
İlker Ağın
Tarım bayram mı?
Gönül Soyoğul
Daktilo kokulu yazı
Dr. Tuncay Filiz
Demir eksikliği her yaşın sorunudur
Taha Okan
HDP kullanılarak CHP'ye tuzak mı kuruluyor?
Seray Akın Ürkmez
İnsanın son mülkü
ÇOK YORUMLANANLAR
Gerçek İzmir
KünyeKünye Ä°letiÅŸimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri