POLİTİKA YEREL YÖNETİMLER GÜNCEL SPOR KÜLTÜR-SANAT DÜNYADAN EKONOMİ TÜMÜ
Pençe-Yıldırım operasyon bölgesinden acı haber!
Pençe-Yıldırım operasyon bölgesinden acı haber!
Günlük tablo: 229 can kaybı, 25 bin 528 yeni vaka
Günlük tablo: 229 can kaybı, 25 bin 528 yeni vaka
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 29 Ekim mesajı
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 29 Ekim mesajı
Alman bilim insanları uyardı: Aşılara karşı dirençli
Alman bilim insanları uyardı: Aşılara karşı dirençli
26 Eylül 2021 Pazar - 08:39

Tarladan markete: Domatesin fiyat yolculuğu!

Gıda fiyatlarındaki artış gündeme geldiğinde tüketicinin en çok konuştuğu ürünlerden biri de domates. Tarlada 4.5 lira olan 1 kilogram domatesin fiyatı 700 kilometrelik yolculuk sonrası 9.5 lirayı aşıyor. “Ürün hareket ettikçe fiyatı artıyor” diyen Antalya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır "Üretici, üretim için gerekli her şeyi hasat sonu vadeli alıyor. Bu da üretim maliyetini artırıyor. Bu sorunu ancak organize bir yapı ile çözebiliriz" değerlendirmesinde bulundu.

Tarladan markete: Domatesin fiyat yolculuğu!

1 kilogram domates ne kadara mal ediliyor, üreticinin elinden ne kadara çıkıyor? İşçilik, ambalaj, işletme, vergi, nakliye, hamaliye giderleri ve kâr eklendiğinde tüketicinin karşısına çıkan fiyat etiketi gerçekçi mi yoksa tezgâhlarda oyun mu var?

Dünyaya ihraç edilen Antalya domatesinin yolculuğu farklı noktalarda yüzlerce dönüm üzerine kurulu modern ve geleneksel seralarda başlıyor. Üretici, farklı şart ve koşullarda farklı türde domates üretimi yapıyor.

Domates deyince tek bir çeşit domates varmış gibi algılanıyor ama onlarca çeşit domates farklı fiyatlarda üretiliyor ve tüketicinin sofrasına sunuluyor.

Hürriyet gazetesinden Salim Uzun'un haberine göre geleneksel diye tabir edilen domatesin kilogramının üreticiden çıkış fiyatı 4.5 TL (24.09.2021 tarihi itibariyle). Üretici elindeki domatesi hale götürüp komisyoncuya teslim ediyor. İşte fiyat yolculuğu bu noktadan sonra başlıyor...

HALDE FİYATLAR NASIL DEĞİŞİYOR? (KİLOGRAM)

İşçilik: 20 kuruş

Ambalajlama: 1 TL

İşletme giderleri: 40 Kuruş

Vergiler(Hal rüsumu): 4 Kuruş

Bu girdiler eklendikten sonra 1 kilogram domatesin bedeli 6 lira 145 kuruşa yükseliyor. Bu domates İstanbul haline gönderilirse kilogram başında 30 kuruş nakliye girdisi ekleniyor.

Bu haliyle Antalya domatesi İstanbul haline 6 lira 45 kuruşa giriyor. Sonraki aşamada 15 kuruş hamaliye ve 30 kuruş kâr ekleniyor. Bu süreçte domatesin bedeli yaklaşık 6 lira 90 kuruşa ulaşıyor.

PAZARDA VE MARKETTE DOMATES KAÇ TL’DEN SATILIYOR?

Eğer ürün pazara gidecekse mevcut fiyata yol, tezgâh kirası ve personel masrafı olarak 50 kuruş ekleniyor. Pazarcı da ürüne ortalama 1 TL kâr bedeli koyuyor. Sonuç olarak dalından 4.5 TL’ye yiyeceğimiz Antalya domatesi pazar tezgâhında 8.395 TL’ye satışa sunuluyor.

Eğer domates marketlere gidecekse hesaplama farklı yöntemle yapılıyor. İstanbul halinden 6.895 TL’ye çıkan domatese kâr, fire ve genel giderler (yüzde 30) ekleniyor.

Bu da mevcut fiyatı ortalama 2 TL arttırıyor. Buna yüzde 8 KDV de eklenince Antalya domatesinin market tezgâhındaki ortalama satış fiyatı 9.68 TL’ye ulaşıyor.

"HAREKET ARTINCA RAKAM DA YÜKSELİYOR"

“Ürün hareket ettikçe fiyatı artıyor” diyen Antalya Ticaret Borsası (ATB) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Antalya domatesinin fiyat yolculuğunu şöyle değerlendirdi:

“Sadece domates için değil, birçok ürün için bu tablo geçerli. Piyasanın denetlenmesi elbette önemli ancak kesin çözüm için sistemin tamamında temelden değişiklikler yapılmalı. En önemli şey piyasa şeffaf hale gelmeli. Şu anda birçok ürün hal dışında işlem görüyor. Bu büyük bir sorun. Ayrıca üretici, üretim için gerekli her şeyi hasat sonu vadeli alıyor. Bu da üretim maliyetini artırıyor. Bu sorunu ancak organize bir yapı ile çözebiliriz. Kamu, düzenlemeli, izlemeli, denetlemeli ve iyileştirmelidir.

Ürün toplama, işleme, depolama ve nakliye işlemleri üretim merkezli kümelenmeyle yapılmalı. Biz istiyoruz ki üretici işe toplu tedarikle başlasın, standart ve planlı bir üretim yapsın ve pazarlasın. Bunun içinde üretici bölgelerinde dünya standartlarında uygun bir biçimde satışa hazır bir hale getirilecek merkezler kurulsun. Komisyoncu, tüccar, market zincirleri online ortamda ürünü ederinden alsın ve pazarlasın. Bunun için de kamu projelendirme ve finansmanını yapma görevlerini üstlensin. Yani bu merkezlerin kurulumu ve işlevsel bir biçimde yürütülmesinde inisiyatif alsın. Ürün fiziki olarak bir defa hareket etsin, soğuk zincir bozulmadan yer değiştirsin.”

HERKES ŞİKAYETÇİ

Gerek üretici gerek bu işin ticaretini yapanların da bu durumdan şikayetçi olduğunu belirten Çandır, “Üretici daha fazla gelir elde etmek istiyor. Fakat üretim dışındaki katma değer yaratılan aşamaların hiçbirinde yer almıyor, alamıyor. Yıllardır komisyoncu ve tüccarlarla kurmuş olduğu bağ sayesinde üretim için emeğini koyuyor ancak genellikle işin maliyet kısmında olamıyor” diye konuştu.

ARTIŞLARIN ÖNLENMESİ İÇİN SEKTÖR TEMSİLCİLERİNDEN 8 MADDELİK ÖNERİ

1- Sektörün girdi maliyetlerini, rakip ülkelerin eşdeğer reel girdi fiyatlarıyla uyumlu hale getirmeliyiz.

2- Tarımsal tedarik sistemini devletin düzenleyeceği bir platform üzerinden ortaklaşa karşılayacak hale dönüştürmeliyiz.

3- Sektördeki kayıpları ve verimsizlik kaynaklarını minimize edecek bir değer zinciri kurgulamalı ve uygulamalıyız. Bunun için devlet, belirli üretim merkezlerinde üretici örgütler vasıtasıyla hasat, işleme ve depolama birimleri oluşturmalıdır. Soğuk zincir lojistiği bu değer zinciri ile bütünleşik çalışmalıdır.

4- Tarımsal destekler; en az bir sezon, ortalama üç sezonluk planlamayla önceden açıklanmalı ve her sezon başında işin yapılma oranına göre ödenmeye başlanmalıdır.

5- Örtüaltı ve meyve üretimi gibi özellikli üretim faaliyetlerinin yapısına uygun destekleme politikaları uygulanmalıdır. Tarım arazileri tavizsiz ve tam koruma altına alınmalı, mevcut hazine arazileri sektörde en az 5 yıllık tecrübeye sahip üreticilere uygun koşullarla kullandırılmalıdır.

6- Yaş meyve sebze sektörü başta olmak üzere tarımsal ürün ticaretinde kayıtlı olmaya, şeffaflığa ve izlenebilirliğe özel önem verilmelidir. Böylece spekülatif ve manüpilatif faaliyetlerin önüne geçmek mümkün olur.

7- Hal Kayıt Sistemi, sektörün ticaretinde ağırlıklı öneme sahip olmalıdır. Mevcut durumda bu oran yaklaşık yüzde 30 civarındadır ve piyasayı etkinleştirmek bakımından yetersizdir.

8- Sektörün ticaretindeki kayıtlılık ve şeffaflık; kapsayıcı ve ağırlıklı yeni bir hal yasasıyla sağlanmalıdır. Buna göre haller değer zinciri ve tedarik zinciriyle entegre çalışmalıdır. Yani bu anlayışla hal sayısı üretim ve tüketim bölgeleri ağırlıklı olarak mevcut duruma göre arttırılmalıdır. Diğer taraftan kayıtlılığı ve şeffaflığı artırabilmek için e-fatura uygulaması ile hal bildirimleri uyumlu hale getirilmelidir.

TARLADAN MARKETE YAŞANAN YÜKSELİŞ

1 kg domates                              fiyat (TL)

Tarladan çıkış                             4.5

İşçilik                                            0.2

Ambalaj                                       1

İşletme giderleri                          0.4

Rüsum                                          0.045

Antalya hal                                   6.14

Nakliye                                          0.3

İstanbul hal giriş                         6.44

Hammaliye                                  0.15

Kar                                                0.3

İstanbul hal çıkış                       6.89

Market giderleri                         2.06

KDV                                             0.72

Market satış fiyatı                    9.68

 
Trafikte kuralları hiçe sayan motokurye savaşı!
 
Hanka Paldum kardeşlik festivali için sahnede
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Bakan Pakdemirli'den İzmir'de yoğun mesai
Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar ...
Çin'den piyasayı sarsan kripto para açıklaması!
Çin merkez bankası, kripto para birimiyle ilgili tüm işlemlerin yasa dışı ...
"5 zincir market piyasayı alt üst ediyor"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, fahiş fiyat iddiaları hakkında yaptığı ...
 
Merkez Bankası'ndan sürpriz faiz indirimi!
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası merakla beklenen faiz kararını açıkladı. ...
Borç yapılandırmak için son hafta!
Vergi ve diğer bazı borçların yapılandırılmasına ilişkin düzenlemeler ...
FED kritik faiz kararını açıkladı!
ABD Merkez Bankası (Fed), beklentiler dahilinde politika faizini değiştirmeyerek ...
 
İzmir için Miami'de kruvaziyer atağı!
Ülkemiz limanlarına dev yolcu gemilerini çekmek için tanıtım çalışmaları ...
Almanya’da eğitimin yolu DAS Akademie’den geçiyor
Son yıllarda özellikle gençlerin yurtdışında eğitim ve çalışma arayışlarının ...
Ege'de büyük ihracat gururu!
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından açıklanan 1000 ihracatçı ...
 
RÖPORTAJLAR
ÇOK OKUNANLAR
FACEBOOK'TA GERÇEK İZMİR
TWITTER'DA GERÇEK İZMİR
YAZARLAR
Fikret İlkiz
Haddini bilmek, haddini aşmak
Dr. Tuncay Filiz
Solunum yolları enfeksiyonu
Sercan Avcı
Bir danışma kurulu anatomisi!
Taha Okan
Millet İttifakı'nın adayını 'BTP' belirlemelidir  
İlker Ağın
Bir 'yatırım' hikayesi...
Seray Akın Ürkmez
Sağlığımızın kadın savaşçıları
ÇOK YORUMLANANLAR
Gerçek İzmir
KünyeKünye Ä°letiÅŸimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri