POLİTİKA YEREL YÖNETİMLER GÜNCEL SPOR KÜLTÜR-SANAT DÜNYADAN EKONOMİ TÜMÜ
Mısır'da tren kazası: 8 ölü, 100'den fazla yaralı
Mısır'da tren kazası: 8 ölü, 100'den fazla yaralı
Türk bilim insanlarından dünyada ses getiren çalışma
Türk bilim insanlarından dünyada ses getiren çalışma
ABD'de silahlı saldırı: 3 ölü, 2 yaralı
ABD'de silahlı saldırı: 3 ölü, 2 yaralı
Korkutan açıklama: Virüs silah değiştirdi!
Korkutan açıklama: Virüs silah değiştirdi!
İlker Ağın
İthalat kıskacında Türkiye tarımı
1 Nisan 2021 Perşembe

Anlaşılan o ki yeterliliği tartışılsa da pek çok tedbire, kısıtlamaya ve hatta aşının bulunup uygulanmasına rağmen bizi sarmalına almaya devam eden pandemi belası kolay kolay yakamızı bırakmayacak.  Özellikle gıdanın ve dolayısı ile tarımın önemini her geçen gün bize hatırlatmaya devam eden bu süreçten gereken dersi çıkarıyor muyuz, yoksa bildiğimizi okumaya devam mı edeceğiz?

       2020 yılında yaklaşık 20 milyar dolar karşılığı tarım ürünü ihraç etmişiz. Ülkemizin tarım potansiyeline karşılık oldukça küçük kalan bu rakamın gerçekte getirisini anlamak için hem tarım ürünü ithalatımızla karşılaştırmak hem de biraz içeriğine girerek aslında ne ihraç ettiğimize bakmak gerekiyor. Bu bağlamda ithalatımıza baktığımızda 16 milyar dolarla dış ticaret dengesinde dört milyarlık dolarlık bir fazla için gerçekte ne kadar sevinmeli ya da aslında üzülmeliyiz? Bakalım gerçekte ne almışız ne satmışız?

         Aldıklarımızın ilk üç sırasında yaklaşık 9 milyon ton ve 2 milyar dolarla Buğday, 3 milyon tondan fazla ve 1.25 milyar dolarla Soya fasulyesi ve 900 bin tonluk miktarına karşılık 700 milyon dolar ödediğimiz ham ayçiçek yağı.

         Sattıklarımızın ilk üç sırasında ise 157 bin tona karşılık 1.1 milyar dolar getirisiyle fındık, 3 milyon ton ve 950 milyon dolarla buğday unu ve 1,5 milyon ton ve 765 milyon dolarla makarna geliyor.

       Aldığımız buğdayın önemli bir kısmını değirmenlerde işleyip ya da makarna yapıp satıyoruz yani.

       Öncelikle bitkisel üretimin temel girdisi olan ve toplamda 6 milyon ton kullandığımız gübrenin yarısını doğrudan ithal ederken yurtiçindeki fabrikalarımızda ürettiğimiz diğer yarısının da ham maddesinin neredeyse tamamını ithal etmişiz.

        Hayvansal üretimde toplam girdi maliyetinin % 65- 70 ine karşılık gelen ve yurtiçinde yılda 26 milyon ton üretimini yaptığımız karma kesif yemin hammadde olarak neredeyse yarısı ithal ve bunun parasal karşılığı 4 milyar doların üzerinde.

        Temel girdilerden olan mazot zaten ithal.        

        Sektörel bazda un sanayinde ( buğday unu, buğday, kepek) dış ticaret dengesi 1.3 milyar dolardan fazla eksi veriyor. Nişasta sanayi 650 milyon doları aşan rakamlarla yine ekside.  Kırmızı eti söylemeye gerek yok; geçen yıl 25 milyon dolar ödemişiz yanı sıra 365 milyon dolarlık da canlı hayvan.  Bitkisel yağda 1,15 milyar dolar dolar. Tohum da 35 milyon dolar. Alkollü içkide 70 milyon dolar. Milyar dolarları aralara saklamaya çalıştığım bu tablo ihracattan ithalatı çıktığımız zaman eksi rakamlar. Yani bir anlamda dışa bağımlılık göstergemiz. Örnekleri çoğaltıp bu listeyi uzatabiliriz.

       Peki hiç mi dış ticarette ihracat lehine artıya geçmemişiz ve dört milyar dolar fazla nereden geliyor?

       Bitkisel üretimde 2 milyar dolara yakın fazla ile ile yaş meyve, 560 milyon dolar ile sebzede artıdayız. Sebzede domates meyvede mandalina ve limon başı çekiyor. Domatesin ne kadar hassas dengelere bağlı olduğunu bir uçağın düşmesiyle acı bir şekilde öğrendiğimizi hatırlamadan geçmek olmaz. 1,1 milyar dolar fındık ihracatının payını da ekleyelim.

      Hayvansal üretimde yem ayağında diğer hayvansal ürünlere göre çok daha fazla dışa bağımlı olduğumuz balıkçılık ve su ürünleri sektörü 850 milyon dolara yaklaşan rakamlarla dış ticarette en fazla artı yazan sektör. Bunun gerisinde 378 milyon dolarla beyaz et 285 milyon dolarla süt ürünleri ve 220 milyon dolarla yumurta var.

     Daha önceki yazılarımda değindiğim, son yirmi yılda bitkisel üretimde bir iki istisna dışında anlamlı bir üretim artışımız olmadığını, tarım alanlarımızın ve ekilen arazilerin azaldığını,  çiftçinin üretimden gün geçtikçe uzaklaştığını, çiftçinin mutlaka para kazanması gerektiğini, bunun için daha çok ve planlı desteklemeye ihtiyaç olduğunu…  Da buraya not olarak eklemeliyim.

     Özet olarak gübre ithal, tohum ithal, mazot ithal, ilaç ithal…

     Yem ithal, hayvan ithal, kimi ekipmanlar ithal, kanatlıda ana damızlıklar ithal…

     Tarımsal ürünlerde dış ticaretimize dönersek, dengede lehimize artı yazan 4 milyar için aslında yaptığımız değirmencilik, iş gücü, çobanlık-bakıcılık, tükettiğimiz suyun ve çevremize bıraktığımız kirliliğin karşılığı desek yanılmış olmayız.

    Atalarımız ne demiş : “Ceviz aldık ceviz sattık; tıkırtısı kar kaldı.”

Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
Toplam 5 yorum var, 5 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
ismail Gümüşay 1 Nisan 2021 Perşembe 19:33

merhaba çok güzel tesbit kolaygelsin

Yorumu oyla      0      0  
Yavu Taşçı 1 Nisan 2021 Perşembe 17:38

Teşekkürler dostum çok faydalı oldu.

Yorumu oyla      0      0  
Kemal yildirim 1 Nisan 2021 Perşembe 15:42

Rakamlarla ifade ile birlikte irdeleyip sonucta belirttiğin ve açıkça görüleceği üzere tarıma dayalı sanayi üretimi Değirmencik ,çobanlık bakıcılık ve kirlilik ise bu uygulanan politikanın ne yönde olduğu açıkça ortaya koymuştur. Bu uygulamaların tarıma ne kadar katkısı olacağı en basit anlamda Mehmet dayım da anlar da oylamalarda bu kesimden destekler nitelikteki geri dönüşlerin mantıgini Bir ziraatçi olarak cözebilmiş değilim. Her halde ithal düşünmekle mi olur.... Yüreğine emeğine sağlık dostum....

Yorumu oyla      0      0  
Cengiz 1 Nisan 2021 Perşembe 15:20

Çok iyi

Yorumu oyla      0      0  
Kubilay 1 Nisan 2021 Perşembe 15:19

Çok güzel analiz edilmiş

Yorumu oyla      0      0  
FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
RÖPORTAJLAR
ÇOK OKUNANLAR
FACEBOOK'TA GERÇEK İZMİR
TWITTER'DA GERÇEK İZMİR
YAZARLAR
Fikret İlkiz
Yargıda etik ilkeler ve yankı odaları
Sercan Avcı
Başkanların 2 yılı!
Dr. Tuncay Filiz
Reaktif hipoglisemi diyabetin ayak sesidir
İlker Ağın
İthalat kıskacında Türkiye tarımı
Seray Akın Ürkmez
Sağlığımızın kadın savaşçıları
Gönül Soyoğul
Medya, cambazlık mı?
Taha Okan
HDP kullanılarak CHP'ye tuzak mı kuruluyor?
ÇOK YORUMLANANLAR
Gerçek İzmir
KünyeKünye Ä°letiÅŸimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri