ABD, İran’daki Hark Adası’nı bombaladı

ABD Başkanı Donald Trump, ABD ordusunun İran’daki Hark Adası’nda bulunan askeri hedefleri bombaladığını açıkladı. 

Hürmüz Boğazı yakınındaki adaya yönelik saldırının, İran ile ABD-İsrail arasındaki savaşın tırmandığı bir dönemde gerçekleştiği bildirildi.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada operasyonun ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından gerçekleştirildiğini söyledi.

Trump’ın tam açıklaması şu şekilde:

“Az önce, benim talimatımla CENTCOM, Orta Doğu tarihinin en şiddetli hava saldırılarından birini gerçekleştirdi ve İran’ın en değerli varlığı olan Kharg Adası’ndaki tüm ASKERİ hedefleri tamamen yok etti. Ahlaki nedenlerden ötürü, adadaki petrol altyapısını yok etmemeyi tercih ettim. Ancak İran ya da başka herhangi bir ülke, gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan özgür ve güvenli geçişini engelleyecek herhangi bir adım atarsa, bu kararımı derhal yeniden gözden geçireceğim. İran ordusu ve bu terörist rejimle bağlantılı tüm diğer unsurlar, silahlarını bırakıp ülkelerinden geriye kalanları kurtarmakla akıllılık ederler; ki geriye pek bir şey kalmadı!”

İRAN: PETROL ALTYAPISI ZARAR GÖRMEDİ

İran’a bağlı Fars Haber Ajansı, ABD’nin Hark Adası’na düzenlediği saldırılarda petrol altyapısının zarar görmediğini bildirdi.

Fars Haber Ajansı’nın aktardığına göre ABD güçleri, adadaki askeri savunma noktaları ile birlikte Joshen Deniz Üssü’nü, havaalanı kontrol kulesini ve bir helikopter hangarını hedef aldı. 

Saldırıların ardından adada 15’ten fazla patlama meydana geldiği, bölgeden yoğun duman yükseldiği belirtildi.

İRAN ORDUSUNDAN MİSİLLEME UYARISI

İran devlet medyası ise Tahran’daki Hatem el-Enbiya askeri komutanlık karargâhına dayandırdığı haberinde, petrol ve enerji altyapısına yönelik olası saldırılara karşı misilleme yapılacağı uyarısında bulundu.

Açıklamada, İran’ın petrol ve enerji tesislerine yönelik bir saldırı gerçekleşmesi durumunda, ABD hissesi bulunan ya da ABD ile iş birliği yapan petrol şirketlerine ait bölgedeki tesislerin hedef alınabileceği ifade edildi.

İRAN'IN PETROL KALBİ: HARK ADASI

İran ana karasında birçok benzer hedef bulunmasına rağmen, Basra Körfezi’ndeki küçük bir ada ülkenin petrol gelirlerini ve buna bağlı finans akışını özellikle kırılgan hale getiriyor. 

İran kıyılarının yaklaşık 25 kilometre açığında yer alan Hark Adası, ülkenin petrol ihracatı açısından stratejik bir merkez konumunda bulunuyor.

Mercan oluşumlu küçük bir ada olan Hark, boyut olarak sınırlı olsa da sahip olduğu uzun iskeleleri sayesinde süper tankerlerin derin sulara yanaşabilmesine imkân tanıyor. İran ana karasının eğimli kıyı yapısı bu tür büyük gemilerin yanaşmasını zorlaştırırken, Hark Adası bu sorunu ortadan kaldıran önemli bir lojistik merkez görevi görüyor.

Ada tarih boyunca ticaretin önemli duraklarından biri oldu. Orta Çağ’da inci ve çeşitli ürünlerin taşındığı bir ticaret noktası olan Hark Adası, 2020’li yılların ortalarına gelindiğinde aynı anda 10 süper tankerin yükleme yapabildiği dev bir enerji terminaline dönüştü. Buradan ham petrolün yanı sıra gübre, sıvılaştırılmış gaz ve diğer enerji ürünleri dünya pazarlarına gönderiliyor.

İRAN PETROLÜNÜN YÜZDE 90'I ADADAN GEÇİYOR

Hark Adası, İran’ın en değerli ihracat kalemi olan petrol ile uluslararası alıcılar arasındaki kritik bağlantıyı oluşturuyor. Uzmanlara göre İran’ın petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 90’ı Hark Adası terminali üzerinden gerçekleşiyor.

Ahvaz, Marun ve Gachsaran gibi ülkenin en büyük petrol sahalarında çıkarılan ham petrol, boru hatlarıyla Hark Adası’na ulaştırılıyor. Petrol burada tankerlere yüklenerek Hürmüz Boğazı üzerinden Umman Denizi’ne ve küresel pazarlara sevk ediliyor.

Bu ihracat, İran yönetimine büyük gelir sağlıyor ve devlet bürokrasisinin yanı sıra güvenlik güçlerinin finansmanında önemli rol oynuyor.

Son dönemde ABD ve İsrail’in Hark Adası’nı hedef alabileceği yönünde bazı değerlendirmeler gündeme geldi. Böyle bir adımın, İran’ın petrol gelir akışını ciddi şekilde kesintiye uğratabileceği belirtiliyor.

Finans kuruluşu JP Morgan tarafından yapılan analizde, Hark Adası’na yönelik doğrudan bir saldırının İran’ın petrol ihracatının büyük bölümünü anında durdurabileceği ve bunun Hürmüz Boğazı’nda misilleme saldırılarına ya da bölgedeki enerji altyapısının hedef alınmasına yol açabileceği ifade edildi.

Hark Adası’nın stratejik önemi yalnızca İran açısından değil, küresel enerji piyasaları açısından da büyük. Uzmanlar, adaya yönelik bir saldırının küresel petrol arzını etkileyebileceğini ve dünya genelinde enerji fiyatlarını yükseltebileceğini belirtiyor.

ADA GEÇMİŞTE DE GÜNDEME GELMİŞTİ

Hark Adası daha önce de askeri planların merkezinde yer aldı. ABD’ye ait gizliliği kaldırılmış ulusal güvenlik belgeleri, 1979’daki İran rehine krizi sırasında Jimmy Carter yönetiminin Hark Adası’na saldırı seçeneğini değerlendirdiğini ortaya koydu.

Ancak o dönemde hazırlanan değerlendirmelerde böyle bir saldırının dünya petrol piyasasında büyük bir kriz yaratabileceği belirtilince Washington bu planı uygulamaktan vazgeçti.

1980’lerdeki İran-Irak savaşı sırasında da ABD yönetimi Hark Adası’nı hedef almak yerine deniz taşımacılığını korumaya odaklandı.