ABD ve İran arasında anlaşma metni hazır

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ve İran arasındaki nihai anlaşmanın metninin hazırlandığını açıkladı. 

Şerif, “ABD ve İran ile sonraki adımı atmak için yakın işbirliği içindeyiz” dedi.

TRUMP: HAFTA SONU YA DA PAZARTESİ İMZALANABİLİR

İsrail’de yayın yapan Kanal 12 televizyonuna konuşan ABD Başkanı Trump, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin anlaşmanın çok yakın olduğu yönündeki açıklamasını oldukça olumlu bulduğunu kaydetti.

Trump, İran ile hafta sonu veya pazartesi günü anlaşmayı imzalayabileceklerine inandığını aktardı.

Diğer yandan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD güçlerinin cumartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemileri vurma girişiminde bulunan çok sayıda İran'a ait insansız hava aracını (İHA) düşürdüğünü bildirdi.
 

İRAN: DEĞERLENDİRMENİN SON AŞAMASINDAYIZ

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran'da karar alıcıların mutabakat zaptını görüşmek üzere toplandığını açıkladı. 

Bekayi, “Medyada mutabakat zaptı ayrıntılarına dair yayımlanan bilgileri doğrulayamam. İran bir karar vermeden önce anlaşma metninin imzalanacağı zaman ve yer hakkında yorum yapamam. Görüşmelerde konuların büyük bir kısmı üzerinde anlaşma sağlandı ve kendi aramızdaki değerlendirmenin son aşamasındayız” dedi. 

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi

ARAKÇİ: ANLAŞMA UZAKTAN İMZALANABİLİR

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran'ın bu savaştan daha güçlü çıktığını belirterek, “Bu savaşın kazananı İran'dır. Mutabakat zaptı henüz imzalanmadı, değişiklikler olabilir” dedi. 

Arakçi, müzakerelerin son aşaması tamamlanırsa, anlaşmanın iki taraf arasında uzaktan imzalanacağını ve ardından duyurusunun yapılacağını söyledi. 

"NÜKLEER KONUSU SONRAKİ AŞAMALARDA TARTIŞILACAK"

Arakçi, “Tahran için yüksek oran zenginleştirilmiş uranyum stoğuna ilişkin tek tercih edilen çözüm, bu maddenin seyretilmesidir” dedi. 

Nükleer konusunun sonraki aşamalarda tartışılacağını belirten Arakçi, “Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın sona erdiği, geçici anlaşma kapsamında duyurulacak. ABD'nin ambargoyu sona erdirmesi ve Hürmüz Boğazı'nın açılması mutabakat zaptının bir parçası” ifadelerini kullandı. 

Mutabakat zaptının ilk adım olacağını ifade eden Arakçi, uygulanmaması halinde nükleer müzakerelerin yapılmayacağını söyledi. 

“BOĞAZIN EGEMENLİĞİ UMMAN VE İRAN'A AİTTİR”

Hürmüz Boğazı'nın yönetimin ise savaş öncesi dönemden farklı olacağını dile getiren Arakçi, “Boğazın egemenliği Umman ve İran'a aittir. İran, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin güvenliğini sağlayacak” dedi. 

Arakçi, İran'a ait dondurulmuş varlıkların serbest bırakılacağını da söyledi. 

İsrail'in, ABD ve İran arasındaki bir anlaşmaya karşı olduğunu söyleyen Arakçi, “ABD'nin İran'a yönelik tehditleri sona ermeli, tahran baskıya asla boyun eğmez” dedi. Lübnan'da savaşın sona ermesinin İsrail'in işgal altındaki bölgelerden çekilmesi anlamına geldiğini de sözlerine ekledi. 

TRUMP: SIZDIRILAN ANLAŞMA ŞARTLARI GERÇEĞİ YANSITMIYOR

Anlaşmanın sağlandığını dün duyuran ABD Başkanı Donald Trump ise bugün İran'dan sızdırılan anlaşmanın şartlarının doğru olmadığını ileri sürdü.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD ile İran arasında nihai aşamasına geldiği belirtilen anlaşmaya ilişkin maddelerin sızdırılması konusunda Tahran'ı suçladı.

Trump, açıklamasında, "İran'ın sahte haber kaynaklarına sızdırdığı şartların, yazılı olarak kararlaştırılan şartlarla hiçbir ilişkisi yoktur. Anlaşma sağlandığına dair zayıf ve acınası açıklamaları da dahil olmak üzere söyledikleri hiçbir şey gerçeklerle uyuşmamaktadır." ifadelerini kullandı.

Trump paylaşımında, "Kendileriyle muhatap olmak son derece onursuzca. Onlarla iyi niyetli bir şekilde anlaşma yapmak diye bir şey yok. İnanılmaz!" dedi.

TRUMP DÜN ANLAŞMANIN SAĞLANDIĞINI AÇIKLADI

ABD Başkanı Donald Trump, dün İran ile anlaşmanın sağlandığını ve mutabakat zaptının hafta sonu imzalanabileceğini söylemişti.  Tahran'dan ise konuya ilişkin temkinli açıklamalar geldi.

Amerikan basını ise anlaşmayla ateşkesin 60 gün uzayacağını yazdı. Bu süreçte nükleer müzakerelerin yürütüleceği belirtildi. 

Diğer yandan, Hürmüz Boğazı'ının anlaşma imzalanır imzalanmaz açılması ve gemi trafiğinin 30 günde eski haline dönmesi hedefleniyor.

İRAN BASINININ SIZDIRDIĞI TASKLAKTA HANGİ MADDELER VAR?

İran basını, İran-ABD arasındaki 14 maddelik mutabakat zaptı taslağına ilişkin yeni detayların ortaya çıktığını ileri sürerek konunun füze programı dahil edilmeden nükleer ve ekonomik konular çerçevesinde yürütüleceğini ileri sürmüştü.

Yarı resmi Mehr Haber Ajansı, müzakere heyetine yakın ve ismi açıklanmayan kaynağına dayandırdığı haberinde ABD ile İran arasındaki 14 maddelik mutabakat taslağından detaylar paylaşmıştı. 

Buna göre, mutabakat taslağı, ABD’nin yaptırımları kaldırma, İran çevresindeki güçlerini çekme, deniz ablukasını kaldırma, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma, petrol yaptırımlarını kaldırma ve dondurulmuş İran fonlarını serbest bırakma taahhüdünü içeriyor.

ABD’nin İran ekonomisini yeniden inşa etme planı sunması gerektiği ifade edilen detayda, "İki ülke arasındaki nihai müzakereler ise İran'ın füze programı gündeme alınmadan, nükleer ve ekonomik konular üzerinde yürütülmelidir." ifadelerine yer verildi.

İran-ABD arasındaki 14 maddelik mutabakat zaptı taslağına Lübnan'ın varılacak ateşkese dahil edileceği belirtiliyor.

Metinde, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasını 30 gün içerisinde kaldıracağı, Hürmüz Boğazı'nın da 30 gün içinde "Tahran'ın düzenlemelerine göre" yeniden tam olarak gemi trafiğine açılacağı yer alıyor.

İran'a yönelik petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına yönelik yaptırımların askıya alınması ve Tahran'ın dondurulmuş varlıklarına tam erişiminin sağlanmasını içeriyor.

Anlaşma kapsamında İran'ın nükleer faaliyetleri konusunda anlaşmaya varılması ve ABD'nin Tahran'a yönelik birincil, ikincil ve diğer yaptırımlarının tamamen kaldırılması ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu kararlarının alınması için 60 gün boyunca müzakereler yapılması planlanıyor.

ABD ile yapılacak 2 aylık müzakereler sırasında İran'ın 12 milyar doları görüşmelerden önce olmak üzere 24 milyarlık dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması da maddeler arasında yer alıyor.

Mutabakat taslağı olduğu öne sürülen metinde, İran'ın dondurulmuş fonlarının yarısının serbest bırakılması vurgulanarak, "İran'a uygulanan petrol yaptırımlarının askıya alınması ve deniz ablukasının kaldırılması şartları yerine getirilmeden nihai müzakereler başlamayacaktır." ifadesine yer verildi.

İran'ın, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşmasına (NPT) göre nükleer silah üretmeme taahhüdünün tekrar etmesi gerektiği kaydedilen metinde, nihai anlaşmanın "yalnızca zenginleştirilmiş malzemelerin (uranyumun) ve zenginleştirmenin akıbeti, yaptırımların kaldırılması ve İran'ın ekonomik yeniden yapılanma programı üzerine yapılacağı ifade ediliyor.

İran'ın füze programı ve "direniş grupları" olarak nitelendirdiği vekil güçlere verdiği destek gibi konuların ise gündemden "kesin olarak çıkarıldığı" aktarılıyor.