Bakanlık'tan 2 ilçede 4 SİT kararı: Kurtuluş Savaşı mirasına koruma kalkanı!

GERÇEKİZMİR - Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Menemen’de üç, Dikili’de bir olmak üzere toplam 4 koruma kararına imza attı.

3. DERECE SİT STATÜSÜ, 1. DERECEYE YÜKSELTİLDİ

Menemen ilçesi Seyrek Mahallesi’nde üçüncü Derece Arkeolojik Sit alanı konumunda bulunan alanın sit statüsü birinci derece Arkeolojik Sit olarak değiştirildi.

İlgili karar şöyle:

İzmir ili, Menemen ilçesi, Seyrek Mahallesinde bulunan, İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 25.12.2024 tarihli 21194 sayılı kararı ile 3. (Üçüncü) Derece Arkeolojik Sit alanı olarak tescillenen, aynı kurulun 14.01.2025 tarih ve 21288 sayılı kararı ile Geçiş Dönemi Koruma Esasları ve Kullanma Koşullarının bulunan, tapuda 490 ada 1 numaralı parsel olarak şahıs mülkiyetine kayıtlı alanda sondaj kazısı yapılması talebine ilişkin Menemen Belediye Başkanlığı, Etüd Proje Müdürlüğünün 28.02.2025 tarih ve 359/4273 sayılı yazısına ilişkin İzmir 2 Numaralı KVKBK'nun 18.03.2025 tarih ve 21685 sayılı kararı gereği tamamlanan sondaj kazılarına dair İzmir Müze Müdürlüğü uzmanlarınca hazırlanan sondaj sonuçlarının ve aplikasyon krokisinin iletildiği İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün 08.10.2025 tarih ve 7384237 sayılı yazısı ve ekleri, İzmir 2 Numaralı KVKBK' nun 12.11.2025 tarih ve 23163 sayılı kararı, konuya yönelik Kurul Müdürlüğü uzmanlarınca hazırlanan 16.12.2025 tarihi ve 3907118 sayı ile kayıtlı rapor okundu, işlem dosyası incelendi, yapılan görüşmeler sonunda;

İzmir ili, Menemen ilçesi, Seyrek Mahallesinde bulunan, 3. (Üçüncü) Derece Arkeolojik Sit alanı olarak tescil edilen tapuda 490 ada 1 numaralı parsel olarak şahıs mülkiyetinde kayıtlı taşınmazda bulunan karar eki 1/2000 ölçekli haritada işaretli alanın sit statüsünün 1. (birinci) Derece Arkeolojik Sit alanı olarak değiştirilmesine, karar ekinde yer alan sit fişinin uygun olduğuna, Sanduka Mezara ilişkin arkeolojik rölöve tekniğinde hazırlanacak proje ve detayların Kurulumuza iletilmesine, Sanduka Mezarın bulunduğu alan dışındaki sondaj çukurlarının gerekli güvenlik önlemlerinin alınarak ilgili Müzesi denetiminde kapatılabileceğine, taşınmazda Kurulumuz izni olmadan herhangi bir inşai ve fiziki müdahalede bulunulmamasına, karar verildi.

KURTULUŞ SAVAŞI’NDA KULLANILAN SİPER HATTINA TESCİL

İlçenin Yahşelli Mahallesi’nde bulunan ve Kurtuluş Savaşı’nda kullanıldığı tespit edilen "Yahşelli Siper Hattı" adı ile Tarihi Sit olarak tescil edildi.

Karada şu ifadeler yer aldı:

İzmir ili, Menemen ilçesi, Yahşelli Mahallesinde, büyük kısmı, hazine mülkiyetinde ve arsa niteliğindeki 174 ada 1 parsel numaralı taşınmaz üzerinde ve küçük bir kısmı da şahıs mülkiyetinde ve tarla niteliğindeki 204 ada 26 parsel numaralı taşınmaz ile tapulama harici alan üzerinde yer alan ve Kurtuluş Savaşında kullanılan Siper Hattının Tarihi sit olarak tescil edilmesi işlemlerin başlatılmasına yönelik İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 01.07.2025 tarihli ve 22358 sayılı kararı doğrultusunda, tespiti yapılan alanın tesciline ilişkin 2863 sayılı Kanunun 7. maddesi gereği Kurul Müdürlüğüne iletilmiş olan kurum görüşleri ile Siper Hattı olarak kullanılan alanla ilgili Milli Savunma Bakanlığından detaylı bilgi belge temin edilmesine yönelik İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 16.09.2025 tarihli ve 22752 sayılı kararı, KVMGM, Tespit ve Planlama Dairesi Başkanlığı'nın 14.10.2025 tarih ve 7410916 sayılı yazısı ekindeki Milli Savunma Bakanlığı, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 07.10.2025 tarih ve 5303165 sayılı yazısı ve ekleri ile konuya ilişkin Kurul Müdürlüğü uzmanlarınca hazırlanan 10.11.2025 tarih ve 3821855 sayı ile kayıtlı rapor okundu, ekleri ve işlem dosyası incelendi, yapılan görüşmeler sonunda;

İzmir ili, Menemen ilçesi, Yahşelli Mahallesinde, büyük kısmı, hazine mülkiyetinde ve arsa niteliğindeki 174 ada 1 parsel numaralı taşınmaz üzerinde ve küçük bir kısmı da şahıs mülkiyetinde ve tarla niteliğindeki 204 ada 26 parsel numaralı taşınmaz ile tapulama harici alan üzerinde yer alan ve Kurtuluş Savaşında Siper Hattı olarak kullanılan alanın sit paftası üzerinde gösterildiği şekli ile "Yahşelli Siper Hattı" adı ile Tarihi Sit olarak tescil edilmesine, ekli tescil fişinin uygun olduğuna karar verildi.

ANTİK MEZARLARA KORUMA KALKANI

Menemen’in bir diğer mahallesi Seyrek’te ise kayaya oygu biçimde mezar kalıntıları bulunan alan birinci derece Arkeolojik sit olarak tescil edildi.

Karada şu ifadeler yer aldı:

İzmir ili, Menemen ilçesi, Seyrek Mahallesinde, İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 25.12.2024 tarih ve 21194 sayılı kararı ile son halini alan 3. (üçüncü) derece Arkeolojik sit sınırları içinde kalan 485 ada 1 parsel, 486 ada 1 parsel ve 472 ada 1 parsel numaralı taşınmazlarda İzmir 2 Numaralı KVKBK'nun 26.03.2025 tarihli ve 21785 sayılı kurul kararı doğrultusunda ilgili Müzesince arkeolojik sondaj kazısı gerçekleştirilirken Müze uzmanlarınca sondaj kazısı çalışma alanı dışında, bugüne kadar tespit ve tescili yapılmış herhangi bir arkeolojik, kentsel veya tarihi sit veya kültür varlığı koruma alanı içerisinde yer almayan 2 (iki) adet kayaya oygu (khamosorion) mezarların (birincisinin bir kısmı 463 ada 1 parsel ile tapulama harici alanda kalmakta, diğeri tapulama harici alanda kalmakta) tescil işlemlerinin başlatılabilmesi için konunun İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunda değerlendirilmesinin istendiği İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün 21.07.2025 tarih ve 7028160 sayılı yazısı ve ekleri, İzmir 2 Numaralı KVKBK Müdürlüğü uzmanlarınca hazırlanan 10.09.2025 tarihli ve 3693860 evrak kayıt sayılı yerinde inceleme raporu, mezarların bulunduğu alana yönelik diğer kurumların görüşlerinin istendiği İzmir 2 Numaralı KVKBK Müdürlüğü'nün 25.09.2025 tarih ve 7315386 sayılı yazısı, mezarların tesciline ilişkin 2863 sayılı Yasa'nın 7. maddesi gereği Kurul Müdürlüğüne iletilmiş olan kurum görüşleri ve konuya ilişkin Kurul Müdürlüğü uzmanlarınca hazırlanan 12.12.2025 tarih ve 3900482 sayı ile kayıtlı rapor okundu, ekleri ve işlem dosyası incelendi, yapılan görüşmeler sonunda;

İzmir ili, Menemen ilçesi, Seyrek Mahallesinde, sit paftasında sınırları gösterilen, bir kısmı şahıs mülkiyetindeki ve arsa niteliğindeki 463 ada 1 parsel ile diğer kısmı tapulama harici alanda kalan kayaya oygu (khamosorion) mezar ile tamamı tapulama harici alanda kalan kayaya oygu (khamosorion) mezar olmak üzere toplam 2 (iki) adet kayaya oygu (khamosorion) mezar'ı çevreleyen alanların kararımız eki 1/2000 ölçekli harita üzerinde işaretlendiği şekli ile 1. (birinci) derece Arkeolojik sit olarak tescil edilmesine, ekli tescil fişinin uygun olduğuna karar verildi.

DİKİLİ’DE ARKEOLOJİK SİT KARARI

İzmir’in Dikili ilçesi Kıroba Mahallesi’nde ise yapılan tespitlerde belirtilen parseller arkeolojik sit olarak tescil edildi.

Karar şöyle açıklandı:

İzmir ili, Dikili ilçesi, Kıroba Mahallesinde, bugüne kadar tespit ve tescili yapılmış herhangi bir arkeolojik, kentsel veya tarihi sit veya kültür varlığı koruma alanı içerisinde yer almayan, şahıs mülkiyetindeki ve tarla niteliğindeki muhtelif parsellerle ilgili "Eko-Turizm Alanı" amaçlı 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ve ilgili üst ölçekli imar planları değişiklikleri hazırlanmasına esas Kurul Müdürlüğünden kurum görüşünün talep edildiği Arı-Es Enerji Ltd. Şti'nin 25.06.2025 tarih ve 3522415 sayı ile kayıtlı başvuru yazısı doğrultusunda Kurul Müdürlüğü uzmanlarınca yerinde yapılan incelemede 0 ada, 217, 218 ve 219 parsel numaralı taşınmazlarda yapılan tespitlere ilişkin Koruma Bölge Kurulu üyelerince yerinde incelenmesinden sonra konunun değerlendirilmesine karar verilen İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 12.08.2025 tarihli ve 22535 sayılı kararı, alanın Arkeolojik sit olarak tescil edilmesine yönelik işlemlerin tamamlanarak Koruma Bölge Kurulu'na iletilmesini içeren İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 26.08.2025 tarihli ve 22624 sayılı kararı, alana yönelik diğer kurumların görüşlerinin istendiği İzmir 2 Numaralı KVKBK Müdürlüğü'nün 17.09.2025 tarih ve 7287416 sayılı yazısı, alanın tesciline ilişkin 2863 sayılı Kanunun 7. maddesi gereği Kurul Müdürlüğüne iletilmiş olan kurum görüşleri ve konuya ilişkin Kurul Müdürlüğü uzmanlarınca hazırlanan 11.12.2025 tarih ve 3896749 sayı ile kayıtlı rapor okundu, ekleri ve işlem dosyası incelendi, yapılan görüşmeler sonunda;

İzmir ili, Dikili ilçesi, Kıroba Mahallesinde, sit paftasında sınırları gösterilen şahıs mülkiyetindeki ve tarla niteliğindeki 0 ada, 217, 218 ve 219 parsel numaralı taşınmazların bir kısmının kararımız eki 1/5000 ölçekli harita üzerinde işaretlendiği şekli ile "Kıroba Arkeolojik Alanı" adı ile 3. (üçüncü) derece Arkeolojik sit olarak tescil edilmesine, ekli tescil fişinin uygun olduğuna karar verildi.