Barınma krizinde yeni model: Çeşme'de 'kiralık sosyal konut' hamlesi!

Çeşme Belediyesi tarafından 'Çeşme Güvencesiyle Adil Barınma Modeli' sloganıyla hayata geçirilecek Kiralık Sosyal Konut Projesi kapsamında 'Kiralık Sosyal Konut Sempozyumu' düzenlendi. Sempozyumun açılış konuşmasını yapan Çeşme Belediye Başkanı Lal Denizli, barınma krizine yeni bir model sunduklarını vurgulayarak, "Barınma krizi yalnızca insanlara sunacak sıcak bir yuva olma meselesi değildir. İnsanlara barındıkları yerde kendilerini kötü hissetmeyecekleri, insanca, aileleriyle huzur ve güven içinde yaşayabilecekleri bir ortam yaratmak da barınma krizinin bir parçasıdır" dedi.

'HER KESİMİ KUCAKLAYACAK'

Mülk konutların son derece önemli olduğunu, emeği karşılığında bir ev sahibi olma hayalini kimsenin elinden alma niyetinde olmadıklarını belirten Başkan Denizli, "Yaptığımız bütün araştırmalar Çeşme'de ilk krizin kiralık konut bulma konusunda olduğunu gösteriyor. Biz de sosyal konutlara öncelikle kiralık konutlarla başlama iradesini tam da bu yüzden koymuş bulunuyoruz. Metrekare başına en pahalı kabul edilebilecek kentlerden biri olan Çeşme'de kiralık sosyal konut herkese umut olacaktır. Eskiden gelmek için sıra bekleyen memurlar, Çeşme'yi fiyatlar nedeniyle bir sürgün yeri olarak kabul ediyorlar. Dolayısıyla Kiralık Sosyal Konut Projesi ile toplumun bir kesimini değil, her kesimini kucaklayacak, rahat bir nefes aldıracak bir model için çalışıyoruz. Konutun piyasa değerlerinin çok üzerinde olduğu, insanların gelirlerinin yarısından fazlasını kiralara harcadığı böylesi bir dönemde bu modelin bütün komşularımıza rahat bir nefes aldıracağını düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.

'ÇEVREMİZE VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞE IŞIK TUTACAK'

Başkan Denizli, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Çeşme, turizm potansiyeliyle parlayan bir yıldız olsa da bu parıltının arkasında barınma kriziyle mücadele eden bir kente dönüşmüş durumda. Artan kira bedellerinin hane gelirinin yarısından fazla olması, kamu çalışanları, öğretmenler, sağlık emekçileri, adalet emekçileri, öğrenciler için ne yazık ki Çeşme yaşanmak istemeyecek bir yer haline dönüştü. Bu nedenle toplumsal sürekliliğe ve özellikle gelir adaletsizliğine bir nefes olmak istiyoruz. Sürdürülebilirliğin haneden başlaması gerekiyor. Kiralık sosyal konut çalışmamız aynı zamanda çevremize ve sürdürülebilirliğe ışık tutacak."

'BÜYÜK BİR ONUR DUYUYORUM'

"Çeşme Belediyesi'nin mülkiyetinde bulunan Reisdere 775 alanı gecekondu önleme bölgesi olarak geçen planlarda sosyal konut yapmakla yükümlü olduğumuz bir alan" diyen Denizli, alanın 2006 itibariyle belediyeye geçtiğini, kiralık sosyal konutların daha önce de konuşulduğunu ancak hukuki bazı sorunlar nedeniyle yapılamadığını söyledi. Denizli, "Uzun yıllardan beri konuşulan bir konuya kendi dönemimde nihai noktayı koyacak olmaktan dolayı büyük bir onur duyuyorum. Dilerim yola çıktığımız gibi yolun sonunu da hep birlikte görürüz. Yalnızca Çeşme için değil Türkiye'de barınma krizine yeni bir model sunarak da Türkiye çapında birçok yerel yönetime ve merkezi hükümete ışık tutacak bir projeyi gerçekleştirmiş oluruz" ifadelerini kullandı.

'HAYATA GEÇİRMEYİ BAŞARDIK'

Projede sosyal konutların bir rant transferi olmasının önüne geçmeyi amaçladıklarını söyleyen Denizli, TOKİ'lerin zenginleşme aracı olarak kullanıldığını belirtip, "Kiralık Sosyal Konut Projesi'ne karar verirken öncelediğimiz kamu üzerinden zenginleşmenin bir miktar önüne geçmek" dedi. Projenin başında 419 konut yapmayı planladıklarını dile getiren Denizli, "Koşulları zorlayarak, 419 konut yerini 708 konuta bıraktı. Konut sayımızı yola çıktığımızın neredeyse iki katına çıkararak hiçbir plan değişikliği yapmadan bunu hayata geçirmeyi de başardık. Projemiz etap etap yapılacaktır. İlk etaba bu yıl başlayacağız ve sonrasında etap etap projemiz devam edecek. Yüzde 100 Çeşme Belediyesi ve sizlerin desteğiyle hayata geçecek" dedi.

'YENİ BİR KONUT PİYASASI İNŞA EDİLMELİ'

Sempozyumda konuşan CHP'nin önceki dönem genel başkanlarından Murat Karayalçın da Türkiye'de konut piyasasının insanların yüzde 65'inin konut talebini karşılayamadığını söyledi. Barınma sorunun çözülmesi için konut arzının artırılmasını ve kira artış sınırı konulmasının önerildiğini ancak bu uygulamalarla sorunun çözülmediğini söyleyen Karayalçın, "Bu iki önlemin sonuç getirmemesinin nedeni konuk piyasasının sermaye piyasası haline gelmiş olmasıdır. Yurttaşlarımızın konut sorunu piyasaya bırakılamayacak kadar yaşamsaldır. Türkiye'de devlet olarak merkezi yönetimin, yerel yönetimlerin birlikte yeni bir konut piyasası inşa etmeleri gerekmektedir. Çökmüş olan konut piyasasının ancak bu yolla onarılması söz konusu olabilecektir" dedi.

'BU PİLOT BİR PROJE'

Karayalçın, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Konut, kentleşme, belediyecilik alanında Çeşme'de tarihi bir zaman dilimini yaşıyoruz. Çeşme Belediyesi bu toprakların tarihinde ilk kez bir kamu tüzel kişiliği olarak kiralık konut projesini uygulamayı karara bağlamıştır. Kamu eliyle bugüne kadar bir kiralık konut projesi uygulanmadığı için Türkiye'nin bu konuda bilgi birikimi yok. Güçlü deneyime sahip olmadığımız bir alanda Çeşme Belediyesi bunu uygulamaya koyuyor. Bu pilot bir proje. Belediye başkanlarımız uygun görürlerse buradaki çalışmaları izleyerek bu projeyi kendi beldelerinde de uygulayabileceklerdir. O nedenle bunun çok büyük bir önemi var."

KİRALIK KONUT POLİTİKALARI İLE TASARIM VE FİNANSMAN OTURUMU YAPILDI

Açılış konuşmalarının ardından sempozyumun ilk oturumu Lal Denizli'nin moderatörlüğünde Anadolu Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Dr. H. Ezgi Doğru ve PRAYN MİMARLIK Kurucu Ortağı Yüksek Mimar Yasin Kantaş'ın katılımıyla 'Kiralık Konut Politikaları' başlığıyla gerçekleştirildi.

İkinci oturum ise Şehir Plancısı Ali Faruk Göksu'nun moderatörlüğünde mimar Kağan Kılıç ve GYODER İcra Kurulu Üyesi İzmir Ekonomi Üniversitesi'nden Prof. Dr. Yener Coşkun'un katılımıyla 'Tasarım ve Finansman' başlığıyla yapıldı. Sempozyumun kapanış değerlendirmesini Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden Prof. Dr. Ruşen Keleş yapacak. (DHA)