ESHOT’un 2025 Mali Hesabı meclisten geçti

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin mayıs ayı olağan meclis toplantısının üçüncü oturumu, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay idaresinde gerçekleşti. Birleşimde ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 Mali Yılı İdare Kesin Hesabı ile Taşınır Mal Yönetimi Hesabı oy birliğiyle kabul edildi.  ESHOT 2025 Mali Yılı Kesin Hesabı, kurum tarihinde 2010 yılından (2009 hesabı için) bu yana ilk kez tüm siyasi partilerin ortak onayını aldı. Mecliste oluşan bu tablo, ESHOT’un mali yönetimi, hizmet performansı ve kurumsal işleyişine ilişkin geniş mutabakat olarak değerlendirildi.

Mali tabloda belediye desteği öne çıktı
ESHOT’un 2025 yılı gelir bütçesi yüzde 124 gerçekleşme oranıyla 16 milyar 493 milyon TL’ye ulaştı. Gider bütçesi ise yüzde 73 oranında gerçekleşerek 17 milyar 651 milyon TL oldu.  Kurumun öz gelirlerinin 3 milyar 499 milyon TL, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin mali desteğinin 12 milyar 717 milyon TL olduğu açıklandı. Görüşmeler sırasında toplu ulaşımın ticari değil kamusal hizmet anlayışıyla sürdürüldüğü vurgulandı.  

Elektrikli otobüs projesinde bakanlık onayı bekleniyor
Meclis gündemindeki önemli başlıklardan biri dinamik şarjlı elektrikli otobüs sistemi oldu. Proje kapsamında otobüslerin hareket halindeyken şarj edilmesi planlanıyor. Enerjinin ise ESHOT’un güneş enerji santrallerinden karşılanması hedefleniyor. Fransız Société Générale Bankası ile 80 milyon Euro’ya kadar finansman için ön protokol imzalandığı, projenin Hazine ve Maliye Bakanlığı onay sürecinde olduğu açıklandı. Yapılan maliyet hesaplamasına göre dizel otobüslerde yıllık yakıt maliyeti 1 milyon 901 bin TL seviyesindeyken, yeni sistemde bu rakamın 150 bin TL’ye kadar düşeceği belirtildi. 100 araçlık filoda yıllık 175 milyon 111 bin TL tasarruf hedeflendiği ifade edildi. 

Arıza oranı kurum tarihinin en düşük seviyesine geriledi
ESHOT bin 731 araçlık filosu ve 448 hattıyla İzmir’deki toplu ulaşım binişlerinin yüzde 45’ini karşılıyor. Günlük yolcu sayısı 1 milyonu aşıyor.  2024 yılında yüzde 15,95 olan arıza oranı 2025 yılında yüzde 10,29’a düştü. Bu oran, ESHOT tarihindeki en düşük arıza seviyesi olarak dikkat çekiyor.

Telemetri sistemiyle günlük 33 milyon veri işleniyor
2025 yılı içerisinde bin 198 araca telemetri sisteminin entegre edildi.  Sistem sayesinde hız, motor performansı, yakıt tüketimi, frenleme davranışı ve rölanti dahil 150’den fazla parametre anlık takip ediliyor. Günlük 33 milyon verinin işlendiği bu sistem üzerinden oluşturulan “Sürücü Karnesi” uygulamasıyla eğitim verilen sürücülerde ihlal oranları yüzde 76 oranında iyileşti.  Rölanti kontrolü sayesinde 192 bin litre yakıt tasarrufu sağlanıyor.   

Atölye üretimleriyle 131 milyon TL tasarruf sağlandı
ESHOT’un kendi bünyesinde yürüttüğü yedek parça üretimi, onarım ve geri kazanım uygulamaları 2025 yılında 131 milyon TL tasarruf sağladı. Elektronik kart revizyonu, piston onarımı, filtre temizliği ve kauçuk üretimi gibi çalışmalar maliyetlerin düşmesini sağladı. Sağlanan tasarruf 11,5 yeni solo otobüs değerine karşılık geliyor. 

Kadın şoför oranı dünya ortalamasının üzerine çıktı
2025 yılında göreve başlayan 83 yeni kadın sürücüyle birlikte ESHOT’taki kadın şoför sayısı 288’e ulaştı. Kadın sürücü oranı yüzde 11 seviyesine çıktı.  Bu oranın küresel sektör ortalaması olan yüzde altının üzerinde olduğu belirtilirken, projenin uluslararası kurum ve temsilcilerin de dikkatini çektiği ifade edildi. 

Elektrikli filo ve GES verileri açıklandı
ESHOT elektrikli otobüs filosu bugüne kadar 15 milyon 780 bin 68 yolcu taşıdı. Bu süreçte 2 milyon 854 bin 578 litre akaryakıt tüketiminin önüne geçildi ve 7 bin 650 ton karbon salımı engellendi. Gediz Güneş Enerjisi Santrali’nde  toplam 10 milyon 105 bin 249 kWh enerji üretildi ve elektrikli otobüslerin şarj ihtiyacının yüzde 127’si karşılandı. 2026 yılında kurulması planlanan ikinci etap güneş enerji santraliyle kapasitenin daha da artırılması hedefleniyor.