Hamaney'in yerine oğlu mu geçecek?

ABD ve İsrail'in 28 Şubat sabahı İran'a başlattıkları operasyonda İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ve çok sayıda üst düzeyli İranlı isim öldürüldü. İran'ın bir sonraki dini liderini seçmekle sorumlu kıdemli yetkililer, dün bir araya gelerek müzakerelerde bulundu. New York Times'ın görüşmelere yakın üç İranlı yetkiliden edindiği bilgiye göre, öldürülen eski lider Hamaney'in oğlu açık ara öne çıkan isim oldu.

Yetkililer, din adamlarının oğlu Mücteba Hamaney'in babasının halefi olduğunu çarşamba günüilan etmeyi değerlendirdiklerini, ancak bazı üyelerin bunun onu ABD ve İsrail için açık bir hedef haline getirebileceği endişesiyle çekince dile getirdiğini söyledi.

NYT'ye konuşan kaynaklara göre, Uzmanlar Meclisi olarak bilinen din adamları dün sabah ve akşam olmak üzere iki online toplantı gerçekleştirdi. Kum kentinde, meclisin toplanarak yeni dini lideri seçmesinin planlandığı binaya İsrail saldırı düzenledi; İran basını binanın boş olduğunu aktardı.

GÖZLERDEN UZAK BİR İSİM

56 yaşındaki Mücteba Hamaney, babasının kurduğu güç yapısının gölgesinde faaliyet gösteren, etkili ancak gözlerden uzak bir isim olarak biliniyor.

Hamaney'in Devrim Muhafızları ile yakın bağları olduğu biliniyor. Üç yetkiliye göre Muhafızlar, İran'ı bu kriz döneminde yönlendirecek niteliklere sahip olduğunu savunarak onun atanması için bastırdı.

Tahran merkezli analist Mehdi Rahmati, "Mücteba şu anda en akıllıca tercih çünkü güvenlik ve askeri aygıtların yönetimi ve koordinasyonuna son derece hakim. Zaten bu görev fiilen onun elindeydi" dedi.

Ancak Rahmati, herkesin bu karardan memnun olmayacağını da vurguladı ve "Toplumun bir kesimi bu karara sert ve olumsuz tepki verecek; bunun bir geri tepkisi olacaktır" dedi.

Rahmati'ye göre hükümet yanlıları onu, şehit olarak gördükleri bir liderin devamı olarak değerlendirecek ve destekleyecek. Ancak hükümet karşıtları da onu rejimin devamı olarak görecek. İnsan haklar örgütlerine göre rejim son aylarda en az 7 bin kişinin ölümünden sorumlu ve bu sayının artabileceği belirtiliyor.

HAMANEY'E YAKIN İSİMDEN MBS BENZETMESİ

Finale kalan diğer adaylar arasında, Hamaney'in öldürülmesinin ardından oluşturulan üç kişilik geçiş liderlik konseyinde yer alan din adamı ve hukukçu Alireza Arafi ile İslam devriminin kurucu lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni'nin torunu Seyyid Hasan Humeyni bulunuyor.

Mücteba Hamaney'e yakın siyasetçilerden Abdolreza Davari, hem kamuoyuna yaptığı açıklamalarda hem de The New York Times'a verdiği röportajlarda, Hamaney’in babasının yerine geçmesi halinde Muhammed bin Selman tarzında bir figür olarak ortaya çıkabileceğini söyledi.

Savaş öncesinde gönderdiği bir mesajda Davari, "Son derece ilerici biri ve sertlik yanlılarını tasfiye etmeye yönelecek. Onun atanmasını bir kabuk değiştirme olarak görün" dedi.

TRUMP'TAN "EN KÖTÜ SENARYO NE OLUR?" SORUSUNA YANIT

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, dün Washington'da düzenlenen basın toplantısında ABD'nin İran'da potansiyel lider olarak gördüğü birçok kişinin cumartesiden bu yana öldürüldüğünü söyledi ve "Yakında kimseyi tanıyamayacağız" dedi.

İran'daki en kötü senaryonun ne olabileceği sorulduğunda ise, "Sanırım en kötü senaryo şu olur: Biz bunu yaparız ve önceki kişi kadar kötü biri başa geçer. Evet, bu olabilir. Bunun olmasını istemiyoruz" ifadelerini kullandı.

Uzmanlar Meclisi, halk oylamasıyla seçilen 88 kıdemli Şii din adamından oluşuyor ve İran Anayasası uyarınca dini lideri atama, denetleme ve görevden alma yetkisine sahip. Bu, İslam Cumhuriyeti'nin 47 yıllık tarihinde meclisin seçeceği ikinci dini lider olacak.

Meclis 1989'da Ayetullah Ali Hamaney'i seçerek yeni kurulan teokratik sistemin başına getirmişti. Hamaney, kırk yılı aşkın süre boyunca mutlak yetkilerle ülkeyi yönetti.

İran hükümetine göre, Mücteba Hamaney'in eşi Zahra Adel, annesi Mansure Hojasteh Bağerzade ve bir oğlu da cumartesi günü düzenlenen saldırılarda babasıyla birlikte hayatını kaybetti.