İzmir’de sulak alan uyarısı: İris Gölü için tescil çağrısı

Bugün, 2 Şubat Dünya Sulak Alanlar Günü. Bu kapsamda İzmir’de yaşam savunucuları basın açıklamaları yayımladı.

İzmir Yaşam Alanları tarafından yapılan yazılı açıklamada, “Türkiye, Ramsar Sözleşmesi’ne taraf olmasına rağmen göller kurutulmuş, deltalar kirletilmiş, sulak alanlar ‘atıl arazi’ gibi görülmüş, koruma statüleri kağıt üzerinde bırakılmıştır. Sulak alanların yok edilmesi yalnızca bir doğa kaybı değildir. Bu, gıda krizinin, su krizinin, iklim krizinin ve halk sağlığı sorunlarının büyümesi demektir. Bu, küçük üreticinin tasfiyesi, kentlerin susuz bırakılması ve ekosistemlerin çöküşü demektir. Bizler biliyoruz ki sulak alanları korumadan iklim kriziyle mücadele edilemez” denildi.

Açıklamada şunlar belirtildi:

“Sulak alanları savunmadan yaşam savunulamaz. Sulak alanları tehdit eden tüm projeler durdurulmalıdır. Koruma statüleri gerçek ve bağlayıcı hale getirilmelidir. Su, bir meta değil kamusal bir varlık olarak yönetilmelidir. Yerel halkın, bilim insanlarının ve ekoloji örgütlerinin söz hakkı yok sayılmamalıdır.  Kurutulan, tahrip edilen sulak alanlar için rehabilitasyon programları derhal başlatılmalıdır. Sulak alanlar kalkınmanın önünde engel değil, yaşamın ön koşuludur. Bugün susarsak, yarın susuz kalacağız. Sulak alanlar için, su hakkı için, yaşam için mücadeleyi büyütüyoruz.” 

"İRİS’İN KORUNMASI BÜYÜK ÖNEM TAŞIMAKTADIR"

Karaburun Sivil İnisiyatif ve Karaburun Yerel Fok Komitesi de bir açıklama paylaştı.

Açıklamada, bölgedeki İris Gölü’ne dikkat çekildi.

Açıklamada, “Karaburun Yarımadası’nın tek doğal sulak alanı olan İris Gölü’nün, 70’li yılların sonunda kanallar açılarak kurutulmaya çalışıldığı bilinmektedir. Bu süreçte doğal alanın parçalara ayrılıp tapulu arsalar olarak özel mülkiyete geçirildiği de bilinmektedir. Benzer girişimler 2019 yılında tekrar edilmiş ve konu basında geniş yer almıştır. Bu gelişmeler üzerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu 20 Aralık 2019 tarihinde İris Gölü ile ilgili bir dizi karar almıştır. 2020 yılında ise İzmir Valiliği Mahalli Çevre Kurulu tarafından, uzmanlardan oluşan bir komisyon oluşturulmuştur” ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, şunlara dikkat çekildi:

“2019-2026 yılları arasında İris Gölü’nde gözlem, kayıt ve belgeleme çalışmalarının sürdürüldüğü belirtilmiştir. Hazırlanan teknik raporun, Sulak Alan Tescil sürecine ışık tutacağı ifade edilmiştir. Bu nedenle konunun Mahalli Sulak Alan Komisyonu gündemine alınması talep edilmiştir. İris Gölü’nü kurutmaya yönelik açılan kanallarla ilgili 2019 yılında başlatılan soruşturma kapsamında devam eden davada, 24 Kasım 2025 tarihli bilirkişi raporunda gölün ‘kadim zamanlarda oluşmuş bir göl olduğu’ tespit edilmiştir. Raporda, yapılan müdahalelerin gölün doğal formuna zarar verdiği belirtilmiştir. Oluşan zararın giderilmesinin uzun yıllar süreceği ve acil iyileştirme gerekliliği vurgulanmıştır. İris Gölü ve çevresi, önemli kuş türlerinin üreme, konaklama ve barınma alanıdır. Küçük tatlı su göllerinin hızla yok olduğu bu dönemde İris’in korunması büyük önem taşımaktadır. İris Gölü için Sulak Alan Tescil Kararı, geçmişte yaşanan müdahalelerin tekrarını önlemek ve gölün korunmasını güvence altına almak açısından hayati önemdedir.”