İzmir’in 2 ilçesinde koruma kararları!

GERÇEKİZMİR - Kültür ve Turizm Bakanlığı İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından alınan iki yeni karar Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kararlar kapsamında Konak ilçesindeki tarihi Fazlıoğlu Han'ı "1. grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır." şeklinde tescillenirken, Urla ilçesindeki önemli bir nekropol alanı ise '1. derece arkeolojik sit alanı' olarak tescil edildi.

Konak'taki Fazlıoğlu Han Tescil Edildi

İzmir İli, Konak İlçesi, Kasaphızır (Yenigün) Mahallesi, 1316 Sokak No: 15-17-19-21-23-25 adresinde ve tapunun 331 ada 11, 12, 13, 16, 17, 18, 19, 20, 10, 138, 157 parsellerinde yer alan, İzmir 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 30.01.2002 tarih ve 9728 sayılı kararı ile belirlenen, aynı Kurulun 07.08.2003 tarih ve 10742 sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli koruma amaçlı imar planı uygun bulunan kentsel + 3. derece arkeolojik sit alanında kalan, özel mülkiyete ve vakıf mülkiyetine ait Fazlıoğlu Han bütününe yönelik tescil irdelemesinin Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünce yapılarak sonuçların iletilmesinin istendiği Kurulumuzun 29.08.2025 tarih ve 20097 sayılı kararı gereği Fazlıoğlu Han'ın 2863 sayılı Yasa kapsamında tescil niteliği belirlenmesi nedeniyle kurum görüşlerinin iletilmesinin istenildiği 20.10.2025 tarih ve 7414429 sayılı Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü yazısı üzerine iletilen Konak Belediye Başkanlığı, İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 02.12.2025 tarih ve 540147 sayılı yazısı ile Müdürlük evrakına 13.01.2026 tarih ve 3976004 sayılı uzman raporu ve ekleri incelendi, yapılan görüşmeler sonucunda;

İzmir İli, Konak İlçesi, Kasaphızır (Yenigün) Mahallesi, 1316 Sokak No: 15-17-19-21-23-25 adresinde, tapunun 331 ada 11, 12, 13, 16, 17, 18, 19, 20, 10, 138, 157 parsel numaralarında kayıtlı bulunan taşınmazda yer alan Fazlıoğlu Han'ın, 2863 sayılı Yasa'nın 6. maddesinde belirtilen özellikleri taşıdığı anlaşıldığından, aynı Yasa'nın 7. maddesi doğrultusunda korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilmesine, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun 05.11.1999 gün ve 660 sayılı ilke kararı doğrultusunda yapı grubunun "1. grup" olarak belirlenmesine, karar eki tescil fişinin uygun olduğuna ve taşınmazın tapu kütüğünün beyanlar hanesine "1. grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır." şerhinin işlenmesine karar verildi.

Urla Klazomenai Antik Kenti Nekropol Alanına 1. Derece Sit Derecesi

İzmir İli, Urla İlçesi, İskele Mahallesinde bulunan, İzmir 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 05.07.1996 tarih ve 6121 sayılı kararı ile belirlenen, 18.02.2004 tarih ve 11047 sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli koruma amaçlı imar planı uygun bulunan 3. derece arkeolojik sit alanında kalan, özel mülkiyete ait tapunun 4462 ada, 56 parselinde kayıtlı (eski 66 ada, 65 parsel) taşınmazda yapılanma istemine yönelik yapılan sondaj kazısı çalışmalarında 34-64 ve 65 numaralı sondaj çukurlarında Kazı Başkanlığı ve Müze Müdürlüğünün koordinasyonu ile kazı çalışmasına devam ettirilmesine yönelik alınan İzmir 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 08.04.2010 tarih ve 4906 sayılı kararı gereği yapılan sondaj genişletme-birleştirme çalışmalarında ortaya çıkan veya çıkacak olan mezarlarla ilgili çalışmaların yürütülebilmesi için yerinde korunmasının mümkün olmaması nedeniyle gerekli belgeleme çalışmaları yapıldıktan sonra mezarların kaldırılmasına ilişkin alınan İzmir 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 27.08.2024 tarih ve 18103 sayılı kararı, 34-64 ve 65 numaralı sondaj çukurlarında yapılan kurtarma kazısı sonuç raporunun iletildiği İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün 02.05.2025 tarih ve 6681902 sayılı yazısı, Kazı Başkanı görüşünün iletilmesi istendiği İzmir 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'nün 05.06.2025 tarih 6842621 sayılı ve 24.04.2026 tarih 8262922 sayılı yazıları, meyve ve enginar bahçesinin bakımını yapabilmek için taşınmazda bağ evi yapılması talebinde bulunan ilgilisinin 11.05.2026 tarihli başvurusu, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün 27.07.2026 tarih ve 8667990 sayılı yazısı ve eki Klazomenai Kazı Başkanı Prof. Dr. Yaşar Erkan ERSOY'un 23.07.2026 tarihli görüş yazısı ile Müdürlük evrakına 20.08.2026 tarih ve 4468385 sayı ile kayıtlı uzman raporları okundu, ekleri ve işlem dosyası incelendi, yapılan görüşmeler sonucunda;

İzmir İli, Urla İlçesi, İskele Mahallesinde, tapunun 4462 ada, 56 parselinde (eski 66 ada, 65 parsel) özel mülkiyette kayıtlı olan, 3. derece arkeolojik sit alanı ve koruma amaçlı imar planı uygun bulunan alanda kalan taşınmazda ilgili Müze Müdürlüğünce 2009 yılında yapılan sondaj kazı çalışmalarında pişmiş toprak lahite rastlanması nedeni ile kazı kurtarma kazısına dönüştürülmüş olup, bu kazıda toplam 16 mezar tespit edilerek, 6 farklı gömü tipine rastlanmıştır. (4 adet figürlü Klazomenai Tipi pişmiş toprak lahit ve taş lahit mezar, basit gömü, urne ve kremasyon mezar, çatma kiremit mezar içinde iskeleti üzerinden cam boncuklar ve üzerinde kazıma şeklinde grek harflerin yer aldığı aşık kemiği, seramikler),

Kuzeybatı-güneydoğu doğrultulu MÖ.4.yüzyıla tarihlenen kentin diğer kesimlerinde yapılan kazılarda da aynı tip örnekleri görülen pişmiş toprak su künkleri, duvar kalıntıları da alanda ortaya çıkan önemli buluntular değerlendirildiğinde alanın MÖ.8.yüzyıl sonundan MÖ.7.yüzyıl başları ve Hellenistik Dönem içlerine kadar uzun bir zaman dilimini kapsayan süreç içerisinde kentin güneyinde sur dışında kalan kesimde Nekropol olarak kullanım gördüğü kesinlik kazanmıştır. Bu bağlamda; 34-64 ve 65 numaralı 3 adet sondaj çukurundaki yoğun mezar buluntuları dikkate alınarak bu açmalarda Bakanlığımız izni ile kurtarma kazısına devam edilerek kazı sonucunda; 15 adet mezar buluntusu (lahit mezar, amphora mezar, pythos mezar, basit inhumasyon mezar, banyo teknesi mezar, pişmiş toprak), MÖ 6.yüzyılın ortalarında inşa edilen mezar anıtına (heroon) benzeyen görkemli duvarlardan oluşan kompleks, köşeli apsidal duvar yapısı, dört duvarı ile birlikte açığa çıkartılan anıtsal nitelikli mezar bölmesi ile MÖ.7 yüzyıl-5.yüzyıla tarihlenen skyphos, pyksis, alabastron, kulplu kase, aryballos, amphoriskos, ağırlık, minyatür kaplar, lekythos, figürin başı vb. seramiklere rastlanmıştır.

Bu kapsamda; Klazomenai Antik Kentinin Güney Bölüm Nekropol Alanı olmasını kanıtlar şekilde önemli ve özel bir nekropol alanı olduğu, MÖ 9. yüzyıl sonu- 8. yüzyıl başından MÖ 3. Yüzyıl ortasına kadar uzanan geniş bir zaman dilimine kadar Nekropol olarak kullanım gördüğü, alandaki anıtsal ölçekteki mezar bölmesinin ve figürlü Klazomenai tipi pişmiş toprak lahitlerin de bugüne kadar arkeolojik açıdan önemli bilgiler sağlaması ve ünik olması nedeniyle alanın bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğinden kararımız eki sit paftasında koordinatları ve sınırları belirlenmiş olan alanın; 2863 sayılı Yasa'nın 7. maddesi hükümleri gereğince 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescillenmesine, tescil fişinin onaylanmasına, taşınmazın tapu kayıtlarına "kısmen 1. derece arkeolojik sit alanı" şerhinin konulmasına, gerekli koruma ve konservasyonun İzmir Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü'nün belirleyeceği teknik ve yöntemlerle yapılarak, Müze Müdürlüğü denetiminde yerinde korunacak şekilde kapatılmasına alandaki tüm sondaj çukurlarının kapatılması sonucundan Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne bilgi verilmesine karar verildi.