Körfez’in deprem hafızasına mercek!

Ege Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim Altun'nun yürütücülüğünü yaptığı, "İzmir Körfezi Kıyılarında Paleosıvılaşma İzlerinin Çok Disiplinli Karakterizasyonu" adlı proje TÜBİTAK-ARDEB 1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. Proje, İzmir Körfezi kıyılarında geçmişte meydana gelen depremlerin zemin üzerindeki etkilerini modern teknolojilerle analiz ederek, gelecekteki olası risklere dair kritik veriler sunmayı hedefliyor. Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, yapay zekâdan ileri geoteknik yöntemlere kadar birçok modern teknolojiyi buluşturan bu öncü projeleriyle TÜBİTAK desteği almaya hak kazanan Prof. Dr. Selim Altun ve disiplinlerarası ekibini tebrik ederek, çalışmalarında başarılar diledi.

'TARİHSEL DEPREM KATALOGLARINDAKİ EKSİKLER TAMAMLANACAK'

Proje hakkında bilgi veren Prof. Dr. Selim Altun, "Sıvılaşma gibi ciddi zemin problemlerine yol açabilecek deprem parametrelerinin ve bunların tekrarlanma periyotlarının belirlenmesinde, mevcut tarihsel ve aletsel dönem katalogları kimi zaman yetersiz kalabiliyor. Bu noktada devreye giren proje, 'paleo-sıvılaşma' olarak adlandırılan geçmiş dönem deprem izlerini inceleyerek bu eksikliği gidermeyi amaçlıyor. Türkiye'de ilk kez farklı disiplinlerin bütüncül bir bakış açısıyla paleo-sıvılaşma üzerine bir arada çalışacağı bu projede; Holosen ve Geç Pleyistosen dönemlerine ait izler saha ve yaşlandırma çalışmalarıyla analiz edilecek" diye konuştu.

'ÖRSELENMEYİ EN AZA İNDİREN YÖNTEMLER KULLANILACAK'

Prof. Dr. Selim Altun, "İzmir Körfezi kıyı şeridinde gerçekleştirilecek çalışmalarda oldukça geniş bir teknolojik imkan yelpazesi kullanılacak. Literatürde deprem kaynaklı sıvılaşmaların yaşandığı bilinen sahalarda; drone görüntülerinin yapay zeka ile entegrasyonundan elde edilen haritalar, sismik yöntemler ve sondaj verileri birleştirilecek. Araştırma kapsamında açılacak çukurlardan alınacak numuneler, C14 ve optik lüminesas (OSL) yöntemleriyle yaşlandırılarak geçmişteki büyük sarsıntıların zaman çizelgesi çıkarılacak. Proje kapsamında zemin örneklemesinde hassas yöntemlere başvurulacak. Piezokoni penetrasyon deneyi (CPTu) ile sıvılaşma derinlikleri belirlenirken, numune alımında ise örselenmeyi en aza indirgeyen 'GEL-PUSH' ve 'Shelby tüp(UD)' yöntemleri kullanılacak. Elde edilen numuneler üzerinde yapılacak dinamik üç eksenli deneyler ve geriye dönük analizler sayesinde, bölgeyi geçmişte etkileyen paleo-depremlerin büyüklükleri ve pik yer ivmeleri tahmin edilebilecek" diye konuştu.

Yürütücülüğünü Prof. Dr. Selim Altun'un yaptığı projede; Yaşar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünden Dr. Öğr. Gör. Ş. Çağlar Tuna, Dokuz Eylül Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümünden Öğr. Gör. Zülfikar Erhan ve Özkan C. Özdağ araştırmacı olarak görev alırken; Dokuz Eylül Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümünden Prof. Dr. Hasan Sözbilir ve Doç. Dr. Mustafa Softa ise danışman olarak katkı sağlıyor.(DHA)