TÜİK eylül ayı enflasyonunu açıkladı

TÜİK eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) gerçekleşmelerini açıkladı. Buna göre eylülde enflasyon yıllık yüzde 29,73, aylık olarak ise yüzde 1,84 oldu. 12 aylık ortalama ise yüzde 31,49 olarak hesaplandı.

Eylül verisiyle beraber 9 aylık enflasyon yüzde 24.32 oldu.

Böylece yıllık enflasyon Kasım 2021'den bu yana ilk kez yüzde 30'un altına geriledi.

AYLIK ARTIŞTA ULAŞTIRMA İLK SIRADA

Eylül ayında ana harcama grupları içinde en yüksek aylık fiyat artışı yüzde 2,79 ile ulaştırmada gerçekleşti. Ulaştırmayı yüzde 2,71 ile konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubu izledi.

Gıda ve alkolsüz içeceklerde ise aylık fiyatlar yüzde 0,20 geriledi.

Aylık enflasyona katkı ulaştırmada 0,49 puan, konut grubunda 0,33 puan olurken, gıda ve alkolsüz içeceklerin katkısı eksi 0,05 puan oldu.

YILLIK ENFLASYONDA KONUT ÖNE ÇIKTI

Yıllık bazda en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunda konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda fiyatlar yüzde 39,99 arttı.

Bu grubu yüzde 35,10 ile ulaştırma ve yüzde 27,62 ile gıda ve alkolsüz içecekler takip etti.

Yıllık enflasyona katkı incelendiğinde gıda ve alkolsüz içecekler 6,73 puanla ilk sırada yer aldı. Ulaştırmanın katkısı 5,96 puan, konut grubunun katkısı ise 4,84 puan oldu.

ÇEKİRDEK ENFLASYON YÜZDE 29

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altını dışarıda bırakan özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B), eylülde aylık yüzde 2,01 arttı.

B göstergesinin yıllık artışı yüzde 29,00 olurken, yılbaşından bu yana artış yüzde 23,40, 12 aylık ortalamalara göre artış ise yüzde 30,80 olarak gerçekleşti.

Diğer özel kapsamlı TÜFE göstergelerinden enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE aylık yüzde 2,14, yıllık yüzde 28,70 arttı.

ZAM ŞAMPİYONU YÜKSEKÖĞRETİM

Okulların açılması ve yeni akademik yılın başlamasıyla birlikte eylül ayının zam şampiyonu yüzde 25,79’luk artışla yükseköğretim eğitimi oldu. Eğitime bağlı masraflardaki artış konaklama ve ulaşıma da yansıdı; yatılı okullar ve üniversite yurt ücretleri yüzde 19,99, okul servis ücretleri ise yüzde 16,04 oranında zamlandı.

Gıda tarafında ise mevsimsel geçişlerin etkisiyle hurma, incir ve tropikal meyveler yüzde 23,31’lik artışla en çok değer kazanan ikinci kalem olarak öne çıktı. Akaryakıt fiyatlarında yaşanan yükseliş de endekse doğrudan yansıdı; motorin yüzde 12,93, benzin ise yüzde 11,55 zamlandı.

Eylül ayında aylık bazda fiyatı en çok artan 10 kalem şöyle sıralandı:

• Yükseköğretim eğitimi: %25,79
• Hurma, incir ve tropikal meyveler (taze): %23,31
• Yatılı okullar ve yurt konaklama hizmetleri: %19,99
• Okul servisleri: %16,04
• Motorin (Mazot): %12,93
• Margarin: %12,23
• Benzin: %11,55
• Dijital yayın ve içerik abonelikleri: %10,30
• Kömür ve kömür briketi: %9,84
• Yakacak odun ve pelet: %8,48

NARENCİYE VE YAZ SEBZELERİ FİYATLARI GERİLEDİ

Eylül ayında fiyatı en çok düşen ürünlerin başında ise hasat döneminin etkisiyle taze meyve ve sebzeler geldi. Turunçgiller, yüzde 24,41’lik ucuzlamayla eylül ayının fiyatı en çok gerileyen kalemi oldu. Soğan, sarımsak, havuç ve zeytin gibi ürünleri içeren diğer sebze grubunda yüzde 17,62, diğer taze meyvelerde ise yüzde 13,12 düşüş kaydedildi.

Yaz sezonunun sona ermesiyle birlikte turizm ve ulaşım kalemlerinde de gevşeme görüldü. Yurt dışı hava yolu taşımacılığı yüzde 12,96, yurt içi hava yolu taşımacılığı yüzde 6,80 ve araç kiralama ücretleri yüzde 9,22 oranında geriledi.

Eylül ayında aylık bazda fiyatı en çok düşen 10 kalem ise şu şekilde gerçekleşti:

• Turunçgiller (taze): -%24,41
• Diğer sebzeler (soğan, sarımsak, havuç vb.): -%17,62
• Diğer meyveler (taze): -%13,12
• Hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığı: -%12,96
• Yumrulu sebzeler (patates vb.): -%11,78
• Sürücüsüz araç kiralama: -%9,22
• Balıklar (taze/dondurulmuş): -%8,89
• Sert ve yumuşak çekirdekli meyveler: -%8,41
• Hava yolu ile yurt içi yolcu taşımacılığı: -%6,80
• Yeşil baklagil sebzeleri: -%6,61