Uzman isimden dünyayı alarma geçiren virüs için uyarılar!

GERÇEKİZMİR – Önceki dönem İzmir Tabip Odası Başkanı Tıbbi Mikrobiyoloji uzmanı Dr. Yüce Ayhan, dünyayı alarma geçiren Hantavirüs hakkında uyarılarda bulundu.

Bir tur gemisinde hantavirüs nedeniyle üç kişinin ölümü pandemi korkusunu gündeme getirdi. Uzmanlar şu an için böyle bir tehlike olmadığını ancak hantavirüste bu potansiyelin olduğuna dikkat çekerken Dr. Ayhan'ın konuya ilişkin uyarıları ve açıklaması şöyle:

Hantavirüsler insanlara kemirici ve böcekçil küçük memeliler aracılığıyla bulaşan enfeksiyon etkenleridir. Özellikle yaban hayatta yerleşik farklı kemiriciler farklı hantavirüs türlerini barındırmaktadır. Bu nedenle insanlarda ortaya çıkan hantavirüs enfeksiyonlarında coğrafi özelliklere göre farklı türler etken olabilmektedir. Virüsün insanlara bulaşmasında kemiricilerin idrar, salya gibi salgılarıyla temas öne çıkmaktadır. İnsandan insana bulaşması özellikle enfeksiyonun ilk evresinde hasta kişiyle çok yakın ve uzun süreli temas ile olmaktadır. Gündelik hayattaki kısa süreli karşılaşmalar bu açıdan risk oluşturmamaktadır.

Virüs ile temastan bir hafta sonra (1-8 hafta arasında) enfekte bireylerde hastalık bulguları ortaya çıkar. Enfeksiyonun başlangıcında ateşle seyreden diğer enfeksiyon hastalıklarında ya da diğer etkenlerle (Influenza, COVID-19 vb.)  ilişkili solunum yolu enfeksiyonlarında görülen ateş, baş ağrısı, bulantı, kas ağrısı gibi özgül olmayan bulgular görülür.

Enfeksiyona yol açan virüsün türüne bağlı olarak kanamalı ateş ile seyreden böbrek hastalığı (renal sendrom) veya kalp-akciğer hastalığı (kardiyopulmoner sendrom) öldürücü olabilir.

Dünya Sağlık Örgütü Asya ve Avrupa ülkelerinde hantavirüs enfeksiyonlarındaki ölüm oranlarını %1-15 olarak bildirirken Amerika kıtasında %50’ye varan ölüm oranına dikkat çekmektedir.

Amerika kıtasındaki “Andes” türü Hantavirüs enfeksiyonlarında kardiyopulmoner sendrom ön plana çıkmakta ve bu olgularda özellikle enfeksiyonun ilk evresinde hasta kişiyle çok yakın ve uzun süreli temas ile insandan insana bulaşma olabilmektedir.

Asya ve Avrupa’da ise “Hantaan”, “Puumula”, “Dobrova”, “Tula”, “Seoul” gibi kanamalı renal sendroma yol açan türlerin baskın olduğu ve bu enfeksiyonlarda insandan insana bulaşmanın olmadığı bilinmektedir.

Ülkemizde ilk Hantavirüs salgını 2009 yılında Zonguldak-Bartın bölgesinde saptanmıştır.  O zamandan bu yana Türkiye’de kemirici türlerinde Hantavirüs türlerini araştıran pek çok saha saha çalışması yapılmıştır. Hatta bu konudaki  çalışmalarıyla tanınan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyesi Tıbbi Mikrobiyoloji uzmanı Prof. Dr. Mehmet Ali Öktem’in yer aldığı saha çalışmalarından birisinde dünyada ilk defa Türkiye’de saptanan bir türe “Igneada” ismi verilmiştir.

Hantavirüs enfeksiyonlarından korunmak için öncelikle yaban hayata saygılı olmak, virüs için rezervuar olabilecek yaban hayvanlarıyla ve bu hayvanların yaşam alanlarıyla temasta bulunmamak, mesleki bir uğraş nedeniyle temas edildiğinde de kişisel koruyucu önlemleri almak gerekir. Yaşam alanlarında yapısal önlemlerin alınması (temizlik, havalandırma, haşere ve kemirgen önlemleri), gıda güvenliğine ilişkin kurallara uyulması ve toplumda sık görülen ve toplu yaşam alanlarında kolayca yayılan solunum yolu enfeksiyonlarına karşı alınması gereken önlemleri (maske, mesafe, hijyen) bir yaşam alışkanlığı haline getirmek önemlidir.