Yabancı plakalı araçlara yeni düzenleme

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın "Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezaları ile Cezaların Tahsiline İlişkin Yönetmelik" Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Yeni yönetmelikle, yabancı plakalı araçların ücretli otoyollardaki geçiş ücretleri ile idari para cezalarının tahsil usulleri yeniden düzenlendi. Aynı zamanda 17 Şubat 2017 tarihli önceki yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.

GEÇİŞ ÜCRETİ ÖDEME ZORUNLULUĞU

Yönetmeliğe göre yabancı plakalı araçlar, ücretli karayollarını kullandıkları takdirde geçiş ücretini belirlenen tarifeye göre ödemek zorunda olacak.

Araç sürücülerinin geçiş ücretini ödeyebilmek için Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) veya benzeri sistemlerden birine abone olması ve hesabında yeterli bakiye bulundurması esas olacak.

Etiketin çalışır durumda olması, aracın ön camına doğru şekilde yerleştirilmesi ve plakanın okunabilir olması da araç sahibinin veya sürücünün sorumluluğunda olacak.

Yabancı plakalı araçlar için HGS hesapları PTT şubeleri, PTT acenteleri ile PTT'nin anlaşmalı bankaları ve üye işyerleri üzerinden açılabilecek.

GEÇİŞ ÜCRETİNİ ÖDEMEYENLERE DÖRT KAT CEZA

Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) tarafından işletilen otoyollarda geçiş ücretini ödemeden geçiş yaptığı belirlenen yabancı plakalı araçlara, geçiş ücretinin yanı sıra bu ücretin dört katı tutarında idari para cezası uygulanacak.

Ancak yönetmelik, ödeme süresine göre farklı uygulamalar öngörüyor:

• Ödemesiz geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde yalnızca geçiş ücretini ödeyenlerden idari para cezası alınmayacak.

• İlk 15 günü izleyen 30 gün içinde ödeme yapılması halinde geçiş ücretine ek olarak bir katı kadar idari para cezası uygulanacak.

• Ödemesiz geçiş tarihinden sonraki 45'inci günden itibaren ise geçiş ücretiyle birlikte dört katı tutarında idari para cezası tahsil edilecek.

• Bu durumda Kabahatler Kanunu'ndaki peşin ödeme indirimi uygulanmayacak.

YAP-İŞLET-DEVRET OTOYOLLARINDA DA AYNI UYGULAMA

Yap-işlet-devret modeliyle işletilen otoyollar ile işletme hakkı devredilen ücretli karayollarında da benzer sistem uygulanacak.

Geçiş ücretini ödemeyen araç sahiplerine işletici şirket tarafından geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza verilecek.

Bu otoyollarda da:

• İlk 15 gün içinde yalnızca geçiş ücretinin ödenmesi halinde ceza uygulanmayacak.

• Sonraki 30 gün içinde ödeme yapılırsa geçiş ücretine ek olarak bir kat ceza alınacak.

• 45 günün ardından geçiş ücretiyle birlikte dört kat ceza tahsil edilecek.

BORCU ÖDEMEYEN ARAÇ TÜRKİYE'DEN ÇIKAMAYACAK

Yönetmeliğin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri de sınır kapılarındaki uygulama oldu.

Buna göre sürücüsünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın yabancı plakalı araçlara ait geçiş ücretleri ile idari para cezaları, tebligat şartı aranmaksızın, sürücü bilgilendirilerek tahsil edilecek.

Geçiş ücreti ve cezanın ülke içindeki ödeme kanallarından tahsil edilememesi halinde, ülkeyi terk etmek üzere sınır kapısına gelen yabancı plakalı araçların borçları elektronik ortamda görüntülenecek.

Borç tahsil edilmeden gümrük idaresi aracın yurt dışına çıkışına izin vermeyecek.

Sınır kapılarında ödemeler banka veya kredi kartıyla ya da muhasebe birimlerinin veznelerinde nakit olarak yapılabilecek.

GEÇİŞ ÜCRETİNİ KARŞILAYACAK BAKİYE BULUNDURULACAK

Yönetmeliğe göre yabancı plakalı araçların ücret toplama sistemlerine abone olarak hesap açtırmaları ve bu hesaplarda geçiş ücretlerini karşılayacak kadar bakiye bulundurmaları gerekecek.

Bu yükümlülük araç sahibi veya sürücünün sorumluluğunda olacak.

VERİLER ELEKTRONİK ORTAMDA PAYLAŞILACAK

Ücret ödenmeden yapılan geçişlere ilişkin bilgiler plaka bazında elektronik sistemlere aktarılacak.

Karayolları Genel Müdürlüğü, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı arasında veri paylaşımı sağlanacak.

Böylece yabancı plakalı araçların geçiş ücretleri ve cezaları sınır kapılarında elektronik ortamda görüntülenebilecek.

KGM ayrıca kendi işlettiği otoyollara ilişkin tahsilat bilgilerini elektronik ortamda sorgulayabilecek. İşletici şirketlerin işlettiği otoyollarda yapılan tahsilatlar da ilgili kurumlara elektronik ortamda bildirilecek.

TAHSİL EDİLEN PARALAR NASIL PAYLAŞILACAK?

KGM tarafından işletilen otoyollarda tahsil edilen geçiş ücretleri Karayolları Genel Müdürlüğüne aktarılacak, idari para cezaları ise genel bütçeye gelir kaydedilecek.

Yap-işlet-devret ve işletme hakkı devredilen otoyollarda ise gümrük kapılarında tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalardan:

Yüzde 60'ı hizmet payı olarak genel bütçeye gelir kaydedilecek.Yüzde 40'ı ilgili otoyol işleticisine aktarılmak üzere Karayolları Genel Müdürlüğüne gönderilecek.

KGM, kendisine aktarılan bu tutarı takip eden 7 iş günü içinde ilgili işletici şirkete aktaracak.

ÖNCEKİ YÖNETMELİK YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILDI

Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte, 17 Şubat 2017 tarihli "Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezalarının Tahsiline İlişkin Yönetmelik" yürürlükten kaldırıldı.

Yönetmelik, Resmî Gazete'de yayımlandığı 29 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girdi.