DSİ'den Tugay'a yalanlama: Tüm kuyu açma taleplerine izin verdik!

GERÇEKİZMİR - İzmir’de geçtiğimiz yılın yaz aylarında yaşanan kuraklık ve su kaynaklarında azalma nedeniyle İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İZSU’nun uyguladığı su kesintileri devam ederken kentte Büyükşehir ve muhalefet arasındaki tartışmalar da devam ediyor.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay'ın "DSİ yeni kuyular açmak için izin vermiyor" çıkışı yeni bir tartışmanın fitilini ateşlerken DSİ Genel Müdürlüğü’nden konuya ilişkin açıklama geldi.

DSİ açıklamasında, “Son 2 yılda İZSU tarafından yapılan bütün kuyu açma ve yenileme taleplerinin tamamına izin verilmiştir” ifadelerini kullanırken, İZSU’ya kayıp/kaçak eleştirisinde bulundu

DSİ’nin açıklaması şöyle:

İzmir il merkezinin su ihtiyacı, yıllık ortalama 250 milyon m³ olup, bu suyun %70’i yeraltı suyu kaynaklarından (YAS), %30’u ise depolama tesislerinden karşılanmaktadır.

Belediyelerin YAS kullanımı ve yeni kuyu açılması, kurumumuzun izniyle yapılmaktadır. Bu kapsamda; İzmir genelinde 2023 yılı sonuna kadar kurumumuz tarafından, İZSU için toplamda 840 adet YAS kullanma belgesi düzenlenmiştir. Havzalardaki YAS seviyeleri düşmüş olmasına rağmen, mevcut içme suyu ihtiyacı göz önünde bulundurularak bu kuyulara ilaveten; 2024 yılında 61 adet, 2025 yılında ise 200 adet yeni kuyu/yenileme kuyusu belgesi verilmiştir.

Yani, açıklamaların aksine son 2 yılda İZSU tarafından yapılan bütün kuyu açma ve yenileme taleplerinin tamamına izin verilmiştir. Ayrıca, DSİ tarafından açılan araştırma ve işletme kuyularından toplam 13 adet kuyu devir/kira yöntemiyle İZSU’nun kullanımına verilmiştir.

Ayrıca İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin sorumluluğunda olan yeraltı kuyularından içme suyu sağlanması kapsamında; kuyuların bakımlarının yapılarak ivedilikle devreye alınması ve süratle ilave kuyuların açılması hususlarında geç kalınmış, bu dönemde su ihtiyacı barajlardan karşılanmıştır. Bu durum barajlardaki su seviyelerinin hızla düşmesine sebep olmuştur. Kısacası İZSU Genel Müdürlüğü, içme suyu ile alakalı işletme planlarına uymamıştır.

Öte yandan İzmir’de şehir içi içme suyu şebekelerinde kayıp-kaçak oranı %27 olup, yıllık yaklaşık 68 milyon m³ su boşa gitmektedir. Bu su miktarı yaklaşık olarak Tahtalı Barajı’nın depolama kapasitesine eş değerdir. Kayıp-kaçak oranlarını azaltmak belediyelerin asli sorumlulukları arasındadır.

İzmir’in içme suyu ihtiyacının YAS kaynaklarından karşılanması kapsamında; İzmir sınırlarındaki YAS kaynaklarının dışında, komşu il olan Manisa’nın YAS kaynakları da değerlendirilmektedir. Bu çerçevede İzmir’e 1980 yılında Manisa Saruhanlı Sarıkız ve Manisa Muradiye Göksu kaynaklarından olmak üzere iki farklı bölgeden yeraltı suyu tahsisi yapılmıştır.

İzmir’e Manisa Saruhanlı Sarıkız Kaynaklarından 45 milyon m³/yıl yeraltı suyu tahsisi yapılmıştır. Sarıkız bölgesinde 24 adet DSİ tarafından açılan, 14 adet de İZSU’nun kendi imkânlarıyla açtırdığı toplam 38 adet sondaj kuyusu bulunmaktadır. Önceki yıllarda açılan bu kuyularda meydana gelen çekilmelerden ötürü pompaların verimleri düşmüş ve bazı sondaj kuyuları kullanılamaz hale gelmiştir. İZSU kullanılamaz hale gelen bu kuyular için yenileme başvuruları yapmıştır. Eski kuyuların kapatılması şartı ve 45 milyon m³’lük tahsis aşılmayacak şekilde 5 adet kuyuda yenileme yapılmasına izin verilmiştir. İZSU Genel Müdürlüğü diğer bir talebinde kullanılamaz durumda olan eski 6 adet kuyunun daha kapatılması şartıyla 6 adet yeni kuyu açmak istediklerini DSİ’ye bildirmiştir. Böylece 2025 yılında Sarıkız ve Göksu kaynaklarından toplamda 11 adet kuyuya izin verilmiştir.

İzmir’e Manisa Muradiye Göksu Kaynaklarından ise 63 milyon m³/yıl yeraltı suyu tahsisi yapılmıştır. Göksu bölgesinde 22 adet kuyu DSİ tarafından açılmıştır. İZSU kullanılamaz hale gelen bu kuyular için yenileme başvuruları yapmıştır. Eski kuyuların kapatılması şartı ve 63 milyon m³’lük tahsis aşılmayacak şekilde 6 adet kuyuda yenileme yapılmasına izin verilmiştir. İZSU Genel Müdürlüğü diğer bir talebinde kullanılamaz durumda olan eski 2 adet sondaj kuyusunun kapatılıp yerine 2 adet yenileme kuyusunun açılması talebi DSİ’ye bildirmiştir.