Dünya kentleri doğayı korumak için İzmir’de buluştu

Biyolojik çeşitliliğin korunması ve doğanın yeniden canlandırılması amacıyla oluşturulan Berlin Kentsel Doğa Paktı’nın yıllık toplantısı İzmir’de başladı. İzmir Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde 19-21 Ekim tarihleri arasında Tarihi Havagazı Fabrikası’nda düzenlenen toplantıda, farklı ülkelerden yerel yönetim temsilcileri, uluslararası kuruluşlar ve uzmanlar bir araya geldi. Buluşmada, 2030’a kadar biyolojik çeşitlilik kaybını durdurmak ve doğayı yeniden canlandırmak için ortak çalışmalar ele alındı.

“İklim ve biyolojik çeşitlilik birbirinden ayrı düşünülemez”

Programın açılışında yaptığı konuşmada biyolojik çeşitlilik ve iklim değişikliğiyle mücadelenin önemine dikkat çeken İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Ermenistan’ın başkenti Erivan’da COP17’nin başladığını, Türkiye’nin ise gelecek ay Antalya’da COP31 İklim Zirvesi’ne ev sahipliği yapacağını hatırlattı. Prof. Dr. Okyay, “Doğayı korumadan iklim değişikliğiyle mücadele edemeyiz; iklim değişikliğiyle yüzleşmeden de biyolojik çeşitlilik kaybını durduramayız. Biyolojik çeşitlilik; sağlıklı ekosistemlerin, gıda güvenliğinin, temiz suyun, insan sağlığının ve ortak refahımızın temelidir” dedi. Kentlerin bu süreçte vazgeçilmez bir rol üstlendiğini belirten Prof. Dr. Okyay, arazi kullanımı, konut, altyapı ve kamusal alanlara ilişkin kararların biyolojik çeşitlilik kaybını hızlandırabileceğini ya da tersine çevirebileceğini ifade etti.

“Tek Sağlık” yaklaşımı

İzmir’in doğayla iç içe kent kimliğine dikkat çeken Okyay, uluslararası öneme sahip Gediz Deltası’nın Akdeniz’in en büyük flamingo kolonilerinden birine ev sahipliği yaptığını hatırlattı. Okyay, “Gediz Deltası, kentimizi sayısız canlı türüyle paylaştığımızı hatırlatıyor. Kent merkezinde ise Havagazı Fabrikası gibi eski sanayi alanları da doğaya ve insanlara yeniden kazandırılabiliyor. Yaklaşımımız, insan, hayvan ve ekosistem sağlığı arasındaki ayrılmaz bağlantıları kabul eden Tek Sağlık anlayışına dayanıyor.  Geçen yıl Berlin Kentsel Doğa Paktı’na katılmamız, biyolojik çeşitliliği kent politikalarımızın merkezine yerleştirme kararlılığımızı güçlendirdi” dedi.

COP17’ye sunulacak ortak bildiri görüşülecek

Yerel yönetimlerin küresel çevre politikalarında daha etkin rol üstlenmesi gerektiğini vurgulayan Okyay, kentlerin karar alma süreçlerine katılması, daha geniş yetkilere ve doğrudan finansman kaynaklarına erişmesi gerektiğini söyledi. Paktın siyasi liderlerinin COP17’ye sunulacak ortak bildiriyi görüşeceğini belirten Okyay, “Bu bildiri açık ve ortak şekilde şu mesajı vermeli: Kentler yalnızca küresel hedeflerin uygulayıcıları değildir; aynı zamanda bu hedeflerin şekillendirilmesinde de ortaktır” ifadelerini kullandı.

 “Kentler öncü rol üstleniyor”

Berlin Kentsel Doğa Paktı Koordinasyon Ofisi Berlin Temsilcisi ve Koordinatörü Sandra Naumann, İzmir’deki toplantının kentler arası iş birliğini güçlendirdiğini söyledi. Paktın 2021-2022 yıllarında şekillenmeye başladığını ve farklı bölgelerden yaklaşık 90 kenti bir araya getirdiğini belirten Naumann, “Burada yalnızca konuşmuyoruz; somut adımlar atıyoruz” dedi ve kentlerin deneyim paylaşımı ve dayanışmayla biyolojik çeşitliliğin korunmasına katkı sunduğunu vurguladı.

Paola Lepori: Amacımız ortak

Berlin Kentsel Doğa Paktı Koordinasyon Ofisi ICLEI Europe Temsilcisi ve Koordinatörü Paola Lepori, kentlerde biyoçeşitliliğin bir lüks olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Konut, ulaşım ve ekonomi gibi öncelikler arasında doğanın geri planda kalabildiğini belirten Lepori, “Ağaç dikiyor, doğal alanları iyileştiriyor ve korumayı sürdürüyoruz. Berlin Kentsel Doğa Paktı’nın farklı kentleri ortak bir amaç etrafında buluşturuyor. Doğayı koruma çabasını sürdüren kentlere teşekkür ediyorum” diye konuştu.

IUCN’den İzmir’de doğa vurgusu

Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) temsilcisi Lorena Skuto, doğanın kentlerin geleceği için önemine dikkat çekti. IUCN Genel Direktörü Dr. Grethel Aguilar adına konuşan Skuto, sağlıklı ekosistemlerin havayı ve suyu temizlediğini, sel riskini azalttığını ve kentlerde sıcaklığı dengelediğini belirtti. Doğal alanların insan sağlığını, toplumsal refahı ve kentlerin afetlere karşı direncini desteklediğini vurgulayan Skuto, Berlin Kentsel Doğa Paktı’nın kentler arası deneyim paylaşımını ve doğayı korumaya yönelik çalışmaları güçlendirdiğini söyledi.

Andreas Kraus: Biyoçeşitlilik kent planlamasının ayrılmaz parçası olmalı

Berlin Eyaleti İklim Eylemi ve Çevre Daimi Müsteşarı Andreas Kraus, kentlerdeki planlama ve yatırım kararlarının biyoçeşitliliği doğrudan etkilediğini belirterek doğanın korunmasının kentsel gelişimin temel unsurlarından biri olması gerektiğini söyledi. Berlin öncülüğünde başlatılan Berlin Kentsel Doğa Paktı’nın daha fazla kenti bir araya getirmesinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Kraus, paktın ortak taahhütler ve iş birliği yoluyla kentsel biyoçeşitliliği korumayı amaçladığını ifade etti. İklim değişikliğiyle mücadele ve doğanın korunmasında yerel yönetimlerin önemli sorumluluklar üstlendiğini vurguladı.

“Temel değerlere geri dönmeliyiz”

Dublin Belediye Başkan Yardımcısı Alison Field, kentlerde yeşil alanların artırılması, çocukların doğayla buluşturulması ve yerel gıda üretiminin desteklenmesi gerektiğini söyledi. Doğayla temasın yaşam kalitesini ve çocukların çevre bilincini artırdığını belirten Field, su sıkıntısı ve savaşların gıda tedarikini etkileyebileceğine dikkat çekerek yerel üretimin önemini vurguladı. Doğayı korumanın, doğayla daha fazla vakit geçirmenin ve yerel üretimi desteklemenin birbiriyle bağlantılı olduğunu ifade eden Field, “Temel değerlere geri dönmemiz gerektiğine inanıyorum” dedi.

Doğa ve kent politikaları masaya yatırıldı

Prof. Dr. Pınar Okyay’ın moderatörlüğündeki panelde ise doğanın kent planlamasına dahil edilmesi, biyolojik çeşitliliğin korunması ve yerel yönetimlerin çevre politikalarındaki rolü ele alındı. Panele İzmir Büyükşehir Belediye Meclis Üyesi Elvin Sönmez Güler, Berlin Eyaleti İklim Eylemi ve Çevreden Sorumlu Müsteşarı Andreas Kraus, Dublin Belediye Başkan Yardımcısı Alison Field ve Matosinhos Belediye Meclis Üyesi Manuela Alvares katıldı. Sürdürülebilir kentler için uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi de değerlendirildi.

İzmir’de üç kent daha Berlin Kentsel Doğa Paktı’na katıldı

İzmir’de düzenlenen Berlin Kentsel Doğa Paktı yıllık toplantısının ilk gününde Tarihi Asansör’de düzenlenen törenle İrlanda’nın Dublin, Macaristan’ın Veszprém ve Portekiz’in Matosinhos kentleri Berlin Kentsel Doğa Paktı’na dahil oldu. Program, oturumlar, tematik masa çalışmaları ve saha gezileriyle devam edecek.