İYİ Parti’den deprem için Meclis araştırması çağrısı

İYİ Parti TBMM Grubu, dün verdiği grup önerisinde 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Türkiye’nin afetlere hazırlık kapasitesinin kapsamlı biçimde ele alınması amacıyla Meclis araştırması açılmasını istedi. Öneride, mevcut yasal düzenlemelerin ve uygulamaların yetersiz kaldığı vurgulanarak, risk azaltma politikalarının etkinleştirilmesi ve kamu kaynaklarının amacına uygun kullanılıp kullanılmadığının incelenmesi talep edildi.

Önergede, 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerin cumhuriyet tarihinin en ağır felaketlerinden biri olarak kayıtlara geçtiği anımsatıldı. Resmi verilere göre 50 binden fazla yurttaşın yaşamını yitirdiği, yüz binlerce kişinin yaralandığı, milyonlarca insanın evsiz kaldığı ve 11 ilde büyük yıkım yaşandığı belirtilerek, aradan geçen süreye rağmen Türkiye’nin deprem hazırlığında ciddi eksikliklerin sürdüğü ifade edildi. 

‘HAZIRLIK PLANLARI GÜNCEL DEĞİL’

İYİ Parti’nin önergesinde, kamu kurumlarının deprem riskine ilişkin hazırlık ve planlarının güncelliğini yitirdiğine dikkat çekildi. 2012–2023 yıllarını kapsayan Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı’nın süresinin dolmasına karşın yeni bir eylem planının kamuoyuyla paylaşılmadığına işaret edildi. Bu durumun, özellikle büyük şehirler açısından ciddi riskler barındırdığı vurgulandı. 

MARMARA UYARISI

Önergede Marmara Bölgesi için ayrı bir parantez açıldı. Mevcut hazırlık düzeyinin devam etmesi halinde, İstanbul merkezli olası bir depremin 6 Şubat depremlerine benzer ya da daha ağır sonuçlar doğurabileceği ifade edildi. AFAD verilerine atıfla, Türkiye topraklarının yüzde 92’sinin deprem riski altında olduğu, yapı stokunun önemli bir bölümünün depreme dayanıklı olmadığı belirtildi. 

‘DEPREM VERGİLERİ DENETLENMELİ’

İYİ Parti, kamuoyunda “deprem vergisi” olarak bilinen Özel İletişim Vergisi başta olmak üzere, deprem gerekçesiyle toplanan kaynakların nerelerde ve ne ölçüde kullanıldığının da araştırılması gerektiğini kaydetti. Bu kaynakların yapı güvenliğini artırmaya ve afet hazırlıklarına yeterince yönlendirilmediğine ilişkin iddiaların kamuoyunda ciddi güvensizlik yarattığına dikkat çekildi. 

KENTSEL DÖNÜŞÜM VE KOORDİNASYON ELEŞTİRİSİ

Önergede, kentsel dönüşüm politikalarının hız ve kapsam açısından yetersiz kaldığı, imar aflarının riski artırdığı, afet yönetiminde kurumlar arası etkin bir koordinasyonun sağlanamadığı ifade edildi. Ayrıca deprem sonrası sağlık altyapısı, lojistik ve ulaşım planlaması, psikososyal destek hizmetleri ile toplumsal farkındalık ve eğitim çalışmalarının da yetersiz olduğu vurgulandı.  İYİ Parti, tüm bu başlıkların bilimsel ve bütüncül bir yaklaşımla ele alınabilmesi için Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması Komisyonu kurulmasını talep etti. Önergede, afetlere dirençli şehirlerin oluşturulması ve kalıcı önlemlerin hayata geçirilmesi için gecikmenin kabul edilemez olduğu ifade edildi.