İran Hürmüz'ü yeniden kapattı: Son gelişmeler neler?

İranlı yetkililer, ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukayı sona erdirmeyeceğini açıklamasının ardından, dün Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma kararından geri adım attıklarını ve hayati öneme sahip deniz ticaret hattına yeniden kısıtlamalar getirdiklerini söyledi.

Birleşik Krallık'a bağlı bir denizcilik kurumu, Devrim Muhafızları Ordusu'na ait gemilerin cumartesi günü boğazdan geçmeye çalışan bir tankere ateş açtığını bildirdi. Reuters ise ham petrol taşıyan Hindistan bayraklı bir geminin de su yolunda saldırıya uğradığını aktardı.

İran'ın Hatem el-Enbiya Müşterek Askeri Komutanlığı cumartesi günü yaptığı açıklamada, Tahran'ın boğazı "önceki statüsüne" döndürdüğünü ve artık "silahlı kuvvetlerin sıkı yönetim ve kontrolü altında" olduğunu belirtti.

İran, Washington yönetimi "İran’dan çeşitli noktalara ve çeşitli noktalardan İran'a giden gemiler için tam seyrüsefer özgürlüğünü garanti altına almadığı" sürece kısıtlamaların devam edeceğini açıkladı.

"MÜZAKERELERDE İLERLEME SAĞLADIK AMA BÜYÜK MESAFE VAR"

İran'ın baş müzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf, cumartesi günü yaptığı açıklamada ABD ile son görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini ancak nükleer meseleler ve Hürmüz Boğazı konusunda hala görüş ayrılıkları bulunduğunu söyledi. Devlet medyasına konuşan Kalibaf, geçen hafta sonu yapılan görüşmelere atıfta bulunarak, "İlerleme sağladık ancak aramızda hala büyük bir mesafe var. Israrcı olduğumuz bazı konular var. Onların da kırmızı çizgileri bulunuyor. Ancak bunlar bir ya da iki mesele olabilir." dedi.

ABD Başkanı Donald Trump ise Washington'un Tahran ile "çok iyi görüşmeler" yürüttüğünü söyledi ancak kritik deniz ticaret hattı üzerinden yapılan "şantaja" karşı uyardı. Daha sonra sosyal medya hesabından İsrail'i öven Trump, diğer bazı müttefiklerin ise "çatışma ve baskı anında gerçek yüzlerini gösterdiğini" yazdı.

Taraflardan hiçbiri, İran’a karşı yürütülen ABD-İsrail savaşında ilan edilen kırılgan ateşkesin sona ermesine günler kala, müzakerelerin durumu hakkında ayrıntı vermedi.

Sekizinci haftasına giren savaşta binlerce kişi hayatını kaybetti. Çatışmalar İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarına da yayıldı. Dünyadaki petrol sevkiyatının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle petrol fiyatları da sert yükseldi.

Antalya'da düzenlenen Diplomasi Forumu kapsamında gazetecilere konuşan İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Hatibzade, ABD'nin "İran'a kuşatma dayatma iradesini zorla kabul ettiremeyeceğini", buna karşın İran'ın "iyi niyetle Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişi kolaylaştırmaya çalıştığını" söyledi.

Devrim Muhafızları Donanma Komutanlığı da X platformunda yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:

"İran'dan ve İran'a giden gemilerin hareketi tehdit altında kaldığı sürece Hürmüz Boğazı'nın statüsü önceki haliyle kalacaktır. ABD'nin taahhütlerini ihlal etmesine uygun şekilde karşılık verilecektir."

İRAN HÜRMÜZ'Ü 1,5 AY SONRA AÇMIŞTI

İran, ülkeye yönelik ABD-İsrail hava saldırılarına yanıt olarak boğazı resmen 4 Mart'ta kapatmış, cuma günü ise İsrail ile Lübnan arasında varılan 10 günlük ateşkes anlaşmasının ardından, bölgede daha geniş kapsamlı bir barış sürecinin parçası olarak yeniden açıldığını duyurmuştu.

İran'ın geri adım açıklaması, Trump'ın ABD ablukasının Tahran ile kalıcı bir barış anlaşmasına varılana kadar "tam güçle süreceğini" söylemesinden bir gün sonra geldi. ABD Başkanı ayrıca, Pakistan arabuluculuğunda sağlanan ve çarşamba günü sona erecek geçici ateşkesin uzatılmayabileceğini de belirtti.

ABD ve İran heyetlerinin ikinci tur barış görüşmeleri yapması bekleniyor ancak tarihin henüz netleşmediği bildirildi. AFP'nin haberine göre Mısır Dışişleri Bakanı cumartesi günü yaptığı açıklamada, “önümüzdeki günlerde” bir anlaşmaya varılması yönünde umut bulunduğunu söyledi.

İran’ın geri adımından önce, deniz trafiği verilerine göre boğazın cumartesi sabahı kısa süreliğine açık olduğu sırada en az sekiz petrol ve doğalgaz tankeri geçiş yaptı. (Habertürk)